Həyəcan təbili: Ukrayna yenidən böyük hücum təhlükəsi qarşısında
Ukraynada müharibə yenidən təhlükəli mərhələyə daxil olur. Prezident Volodimir Zelenski Rusiyanın yeni genişmiqyaslı hücuma hazırlaşdığı barədə kəşfiyyat məlumatlarının olduğunu açıqlayıb. Kiyev bunun fonunda müttəfiqlərindən əlavə hava hücumundan müdafiə sistemləri istəyir.
Bu xəbər Ukrayna xalqı üçün sadəcə növbəti hərbi xəbər deyil. Çünki müharibə artıq illərdir milyonlarla insanın həyatının bütün sahələrinə toxunur. Raket və dron hücumları, dağıdılan evlər, sıradan çıxan enerji infrastrukturu, itirilən iş yerləri və ən əsası insan tələfatı Ukrayna cəmiyyətinin gündəlik reallığına çevrilib.
BMT-nin İnsan Hüquqları Monitorinq Missiyasının məlumatına görə, yalnız 2026-cı ilin avqustunda Ukraynada ən azı 372 mülki şəxs həlak olub, 2 349 nəfər yaralanıb. Yanvar-avqust aylarında isə mülki itkilərin sayı 2 222 ölüm və 13 058 yaralanma təşkil edib. Bu rəqəmlər 2025-ci ilin bütün ili ərzində qeydə alınan mülki itkilərdən daha yüksəkdir.
Müharibə təkcə şəhərləri dağıtmır
Müharibənin dağıtdığı yalnız binalar deyil.
O, ailələrin həyatını dəyişir, uşaqların uşaqlığını əlindən alır, insanları doğma şəhərlərini tərk etməyə məcbur edir. İnsanlar sabah işə gedib-getməyəcəyini, evinin salamat qalacağını, elektrik və istiliyin olub-olmayacağını düşünərək yaşayırlar.
Bu, müharibənin görünməyən tərəfidir.
Partlayışdan sonra dağılan bina yenidən tikilə bilər. Amma həyatını itirən insanı geri qaytarmaq, dağılan ailəni əvvəlki vəziyyətinə gətirmək, illərlə davam edən qorxu və travmanı silmək mümkün deyil.
İqtisadi zərbə də dərinləşir
Ukraynanın iqtisadiyyatı da müharibənin ağır yükünü daşıyır. Enerji, nəqliyyat, logistika və istehsal infrastrukturlarına zərbələr gündəlik iqtisadi fəaliyyəti çətinləşdirir.
BMT-nin məlumatına görə, avqust ayında Ukraynada pərakəndə ticarət, qida və logistika sektorunda fəaliyyət göstərən böyük şirkətlərə hücumların sayı kəskin artıb. Bu obyektlərə bir ay ərzində ən azı 32 hücum qeydə alınıb.
Enerji infrastrukturu isə qarşıdakı qış ərəfəsində xüsusi narahatlıq doğurur. Zelenski ABŞ Prezidenti Donald Trampla görüşündə Ukraynanın enerji sisteminin qorunması və mümkün “enerji atəşkəsi” məsələsini müzakirə etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Kiyev Rusiya Ukraynanın elektrik, istilik və su sistemlərinə zərbələri dayandırarsa, Rusiya enerji obyektlərinə hücumları dayandırmağa hazırdır.
Ən ağır sual isə dəyişmir
Dörd ildən artıqdır davam edən bu müharibədə hər yeni hücum xəbəri eyni sualı yenidən ortaya çıxarır:
Bu savaş daha neçə insanın həyatına başa gələcək?
Ukrayna və Rusiya arasında qarşılıqlı raket və dron hücumları davam edir. Cəbhədə vəziyyət uzun müddətdir mürəkkəb olaraq qalır, paralel olaraq uzaqmənzilli hücumlar hər iki tərəfin hərbi strategiyasının mühüm hissəsinə çevrilib.
Bu mənzərədə Zelenskinin yeni genişmiqyaslı hücum barədə xəbərdarlığı ciddi siqnal kimi qarşılanır. Hələ hücumun miqyası və vaxtı barədə müstəqil təsdiqlənmiş məlumat yoxdur. Ancaq Ukraynanın müttəfiqlərindən əlavə hava hücumundan müdafiə vasitələri istəməsi təhlükənin Kiyev tərəfindən real qiymətləndirildiyini göstərir.
Ukrayna xalqının istədiyi nədir?
Bu sualın cavabı əslində çox sadədir: normal həyat.
Uşaqların bomba sığınacağında deyil, məktəbdə dərs keçməsi. İnsanların gecə siren səsinə deyil, sakitliyə oyanması. Ailələrin parçalanmaması. Şəhərlərin yenidən qurulması. İnsanların sabahdan qorxmaması.
Müharibə davam etdikcə bunun əvəzinə yeni itkilər, yeni dağıntılar və yeni yaralar gəlir.
Ona görə Ukraynadan gələn son xəbər yalnız Kiyevin deyil, bütün dünyanın diqqətində olmalıdır.
Çünki hər yeni genişmiqyaslı hücumun arxasında statistika deyil, insan həyatı dayanır.
Və bu gün Ukraynada çalan həyəcan təbili əslində bir daha xatırladır: müharibənin ən böyük qiymətini siyasətçilər deyil, adi insanlar ödəyir.
İlahə BAYINDIR
