Gündəlik həyatımızda gümrahlaşmaq və yuxudan ayılmaq üçün ən çox müraciət etdiyimiz vasitələrdən biri də qəhvədir. Bir çoxumuz onun təsirini sadə bir düsturla izah edirik: bir fincan qəhvə içirik, bədənimiz kofein qəbul edir və enerjimiz artır. Lakin son elmi araşdırmalar göstərir ki, qəhvə sadəcə kofeindən ibarət deyil və onun insan orqanizminə təsiri zənn etdiyimizdən qat-qat dərindir.
ELAZ.İNFO xəbər verir ki, İrlandiyanın İrlandiya Mikrobiom Mərkəzinin (APC Microbiome Ireland) alimləri tərəfindən aparılan və “Nature Communications” jurnalında dərc olunan yeni araşdırma qəhvənin “bağırsaq-mikrobiom-beyin” oxuna göstərdiyi təsirləri üzə çıxarıb. 30-50 yaş arası 62 sağlam könüllünün iştirakı ilə keçirilən təcrübə qəhvənin bədəndəki biokimyəvi mühiti necə dəyişdiyini sübut edib.
Tədqiqat zamanı məlum olub ki, müntəzəm qəhvə içən insanların bağırsaq mikrobiomu (faydalı bakteriyaların tərkibi) qəhvə istifadə etməyənlərdən ciddi şəkildə fərqlənir. Təcrübənin növbəti mərhələsində qəhvəsevərlər iki həftə ərzində bu içkidən tamamilə imtina ediblər, daha sonra isə onlara kofeinli və kofeinsiz (dekofein) qəhvələr verilib. Hər iki qrupda qəhvəyə geri döndükdən sonra stressin, depressiv simptomların və impulsivliyin azaldığı müşahidə olunub.
Alimlərin ən çox diqqətini çəkən məqamlardan biri kofeinsiz qəhvənin (dekaf) təsirləri olub. Kofeinsiz qəhvə içənlərdə yuxunun keyfiyyətinin, fiziki aktivliyin, yaddaş və öyrənmə qabiliyyətinin yaxşılaşdığı qeydə alınıb. Bu isə o deməkdir ki, qəhvənin tərkibindəki polifenollar və digər bitki mənşəli maddələr bağırsaq bakteriyaları ilə qarşılıqlı əlaqəyə girərək beyin funksiyalarına müsbət təsir göstərir.
Bununla belə, mütəxəssislər nəticələrə ehtiyatla yanaşmağı tövsiyə edirlər. Çünki qəhvə dayandırıldıqdan sonra yaranan asılılıq sindromu (baş ağrısı, halsızlıq) içkiyə geri qayıdanda yox olur və bu, insana subyektiv olaraq “möcüzəvi yaxşılaşma” kimi görünə bilər. Qəhvənin təsiri tamamilə fərdi xarakter daşıyır; əgər o sizdə narahatlıq və yuxusuzluq yaratmırsa, rasionun faydalı bir hissəsi hesab oluna bilər.
Ruslan MƏMMƏDOV