İnsanlığın ən ali və fədakar missiyalarından biri olan şəfqət bacıları hərəkatı, yarandığı ilk gündən bu yana cəmiyyətin ən çətin anlarında – müharibələr, epidemiyalar və fəlakətlər zamanı xəstələrin və yaralıların ümid çırağına çevrilib. Tarixi kökləri XIX əsrə dayanan bu hərəkat, bu gün də müasir çağırışlara uyğun olaraq inkişaf etməkdədir.
ELAZ.İNFO araşdırır: Tarixin fərqli dönəmlərində şəfqət bacısı missiyasını kimlər daşıyıb və bu gün bu nəcib peşə sahibləri hansı sahələrdə fəaliyyət göstərirlər? Şəfqət bacıları institutunun yaranması XIX əsrin ortalarına təsadüf edir. Bu hərəkatın formalaşmasında müxtəlif xeyriyyə icmalarının, o cümlədən Böyük knyaginya Yelena Pavlovnanın təsis etdiyi “Xaçpərəst” (Krestovozdvijenskaya) və şahzadə Tereza Oldenburqskayanın yaratdığı “Müqəddəs Üçlük” (Svyato-Troitskaya) icmalarının müstəsna xidmətləri olub.
Bu hərəkatın ən maraqlı tərəfi isə onun sosial tərkibindəki inanılmaz rəngarənglik idi. İlk şəfqət bacıları cəmiyyətin tamamilə fərqli təbəqələrindən olan qadınlardan ibarət idi. Bu tarixi diapazon Sevastopolda yaralı dənizçiləri və əsgərləri sarıyan 19 yaşlı matros qızı Darya Mixaylovadan (Daşa Sevastopolskaya) tutmuş, lazaretlərdə adi əsgərlərə hamı ilə bərabər səviyyədə qulluq edən imperator xanımlarına və kübar zadəgan ailələrinin nümayəndələrinə (məsələn, Yekaterina Bakunina) qədər geniş bir kütləni əhatə edirdi. Dul qadınlar və sadə şəhərlilər də bu missiyada zadəganlarla çiyin-çiyinə addımlayırdılar. Onlar cəbhə xəttindəki səhra xəstəxanalarının ən ağır və dözülməz şəraitində, həmçinin arxa cəbhədəki sığınacaqlarda yoxsul və kimsəsiz xəstələrə fədakarlıqla xidmət göstərirdilər.
Bu gün şəfqət bacısı hərəkatı sadəcə xeyriyyəçilik deyil, həm də ciddi peşəkar fəaliyyət sahəsidir. Müasir şəfqət bacısı – tibbi təhsilə və ya xüsusi peşə hazırlığına malik olan, xəstəyə təkcə fiziki deyil, həm də mənəvi-psixoloji dəstək verən mütəxəssisdir. Hazırda bu missiyanı tibb bacısı və ya feldşer diplomu olan, eyni zamanda sosial-psixoloji hazırlıq keçmiş könüllülər və peşəkarlar icra edir. Dövr dəyişsə də, şəfqət bacılarının cəmiyyətdəki ali rolu – insana sevgi və fədakar xidmət missiyası dəyişməz olaraq qalır.
Ruslan MƏMMƏDOV