Alimlərdən Həyəcan Siqnalı
Qış mövsümündə kəskin temperatur tərəddüdləri — şaxtalı havaların qəfildən mülayimləşməsi və ardından yenidən don vurması vəhşi təbiətə, xüsusilə də iri dırnaqlı heyvanlara ciddi zərbə vurur. Mütəxəssislər bildirirlər ki, belə dəyişkən hava şəraiti sığınların tələfolma göstəricisini kəskin şəkildə artırır.
ELAZ.INFO xəbər verir ki, Tver Dövlət Universitetinin Zooloqiya və fiziologiya kafedrasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Andrey Zinovyev bu təhlükəli prosesin mexanizmini açıqlayıb. Alimin sözlərinə görə, mülayim qış ilk baxışda heyvanlar üçün əlverişli görünsə də, aramsız yumşalma, yağış və sonradan gələn şaxta qar üzərində bərk buz qatının (nəst) yaranmasına səbəb olur.
Bu cür buz qatı xüsusilə sığınlar üçün böyük təhlükə yaradır. Sığın yumşaq qarda rahat hərəkət etməyə uyğunlaşıb, lakin bərk buz örtüyü onun ağır çəkisini saxlamır. Nəticədə heyvan buz qatını yararaq dərinə batır, kəskin buz kənarları onun ayaqlarını zədələyir və hərəkət etmək üçün həddindən artıq enerji sərf olunur. Zəifləmiş və cavan sığınlar bu şəraitdə həm də asan şikara çevrilirlər, çünki çəkisi yüngül olan yırtıcılar buzun üzəri ilə rahatlıqla hərəkət edə bilirlər.
Problemlər yalnız sığınlarla bitmir. İqlim dəyişkənliyi digər meşə sakinlərinə də mənfi təsir göstərir. Ağ dovşanlar qarsız dövrdə ağ kürkünə görə açıq hədəfə çevrilirlər, buz qatı isə onların yem tapmasını çətinləşdirir. Qabanlar üçün mülayim havalar qidanı rahat tapmaq baxımından əlverişli olsa da, torpağın buz bağlaması və kəskin nəst xüsusilə balaların hərəkətini məhdudlaşdırır və ayaqlarının yaralanmasına səbəb olur.
Ruslan MƏMMƏDOV 🖋️
