QADIN DÖVLƏT QURUCUSUDUR
İşimiz qadınla kişini bir-birinə qarşı qoymamalıdır. Məqsəd kişinin hüququnu azaltmaq deyil. Məqsəd qadının hüququnu tam tanımaqdır. Bizə qadın hakimiyyəti də lazım deyil, kişi hakimiyyəti də. Bizə insan hüququnun hakimiyyəti lazımdır. Qadın və kişi bir-birinin rəqibi deyil. Onlar eyni cəmiyyətin bərabər vətəndaşlarıdır. Buna görə gələcək Azərbaycan ailəsində də, məktəbində də, iş yerində də, parlamentində də qadın və kişi bir-birinin qarşısında deyil — yan-yana dayanmalıdır.
TOMRİSDƏN BU GÜNƏ
Tarixin müxtəlif dövrlərində qadın adları bizim yaddaşımıza daxil olub. Zeynəb Paşa kimi qadın fiqurları ictimai müqavimətin yaddaşında yer alıb. Daha yaxın tarixdə Hədis Nəcəfi, Asra Pənahi və Aylar Həqqinin adları 2022-ci il etirazları ilə əlaqəli Güney Azərbaycan qadınlarının xatirə və həmrəylik kampaniyalarında çəkilib. Amma bizim məqsədimiz yalnız qəhrəman qadınların adlarını tarix kitabına yazmaq olmamalıdır. Elə bir cəmiyyət yaratmalıyıq ki, qadının qəhrəman olmaq üçün həyatını qurban verməsinə ehtiyac qalmasın. Qızlarımız yaşamalıdır. Oxumalıdır. Sevməlidir. Yaratmalıdır. Kəşf etməlidir. Şirkətlər qurmalıdır. Universitetlər yaratmalıdır. Dünyanı gəzməlidir. Dövlət idarə etməlidir. Və qocalanda arxaya baxıb: “Mən öz həyatımı özüm yaşadım” deyə bilməlidir.
ANA DİLİ QADIN AZADLIĞININ BİR HİSSƏSİDİR
Bir qadının öz uşağına öz ana dilində layla deməsi təbiidir. Amma həmin uşağın məktəbə gedəndə ana dilində təhsil imkanından məhrum olması dil məsələsini həm də hüquq məsələsinə çevirir. Azərbaycan türkcəsinin təhsil və ictimai həyatda istifadəsinə qoyulan məhdudiyyətlər uzun müddətdir hüquq müdafiəçiləri və Güney Azərbaycan təşkilatları tərəfindən gündəmə gətirilir. Buna görə mənim üçün qadın azadlığı ilə dil azadlığı bir-birindən ayrı deyil. Ana azaddırsa — ana dili də azad olmalıdır.
QADIN DÖVLƏT QURUCUSUDUR
Gələcək dövlətçilik yalnız sərhəd, bayraq və hökumət qurmaq demək deyil. Dövlət qurmaq — insan yetişdirməkdir. Məktəb qurmaqdır. Elm yaratmaqdır. Hüquq sistemi yaratmaqdır. İqtisadiyyat qurmaqdır. Yeni siyasi mədəniyyət yaratmaqdır. Bütün bunlarda qadının iştirak etmədiyi dövlətçilik yarımçıq dövlətçilikdir. Buna görə Güney Azərbaycan qadını gələcək haqqında danışılan masaya sonradan dəvət olunan qonaq olmamalıdır. O masanın qurucularından biri olmalıdır.
QIZLARIMIZA MESAJIM
Ey Güney Azərbaycanın gənc qızı! Sən yalnız keçmişin davamı deyilsən. Sən gələcəyin müəllifisən. Oxu. Dil öyrən. Elm öyrən. Texnologiya öyrən. İqtisadiyyat öyrən. Hüququnu öyrən. Tarixini öyrən. Ana dilində yaz. Dünyanın dillərində danış. Heç kimin sənə “qadınsan, bacarmazsan” deməsinə öz gələcəyini təslim etmə. Sənin beynin heç kimin mülkü deyil. Sənin həyatın heç kimin mülkü deyil. Sənin səsin heç kimin mülkü deyil.
VƏ KİŞİLƏRƏ MESAJIM
Azad qadından qorxmayın. Təhsilli qadından qorxmayın. Güclü qadından qorxmayın. Siyasi düşüncəsi olan qadından qorxmayın. İqtisadi cəhətdən müstəqil qadından qorxmayın. Onun yüksəlməsi sizin alçalmanız deyil. Onun güclənməsi ailənin, cəmiyyətin və gələcək nəslin imkanlarının genişlənməsidir. Qızınıza verdiyiniz azadlıq sabah oğlunuzun yaşayacağı daha azad cəmiyyəti də formalaşdırır.
QALX, AZƏRBAYCAN QADINI!
Amma qalxmaq yalnız küçəyə çıxmaq deyil. Qalxmaq — oxumaqdır. Öyrənməkdir. Sual verməkdir. Yaratmaqdır. Sahibkar olmaqdır. Elm yaratmaqdır. Öz hüququnu bilməkdir. Ana dilini yaşatmaqdır. Siyasətdə iştirak etməkdir. Başqasının sənin yerinə düşünməsinə razı olmamaqdır. Öz gələcəyinin müəllifi olmaqdır.
Qalx, Azərbaycan qadını! Sənin səsin yalnız qadının səsi deyil. Sənin səsin müəllimin səsidir. Alimin səsidir. Ananın səsidir. Sahibkarın səsidir. Sənətçinin səsidir. Gələcək nəsillərin səsidir. Və bir gün gələcək haqqında yeni səhifə yazılacaqsa, həmin səhifədə qadının adı kənarda deyil, dövlət quruculuğunun mərkəzində yazılmalıdır.
AZAD QADIN — AZAD İNSAN.
AZAD İNSAN — AZAD CƏMİYYƏT.
AZAD CƏMİYYƏT — ÖZ GƏLƏCƏYİNƏ ÖZÜ QƏRAR VERƏN XALQ.
Və buna görə mən deyirəm: Qalx, Azərbaycan qa
Riza Qaraçay
