Amerikalı molekulyar bioloqlar Nobel mükafatına layiq görülmüş “CRISPR/Cas” gen redaktoru əsasında Daun sindromlu şəxslərdə artıq olan 21-ci xromosomu deaktiv edə bilən unikal terapiya hazırlayıblar.
ELAZ.İNFO xəbər verir ki, “PNAS” elmi jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, alimlər qadın xromosomlarının təbii “sönmə” mexanizmindən istifadə edərək artıq xromosomu sıradan çıxarmağa nail olublar. İndi Daun sindromunun müalicəolunmaz bir genetik qüsur olduğunu düşünənlər bir məqama diqqət etsinlər ki, bu yeni yanaşma 500-ə yaxın genin işindəki pozuntunu tək-tək düzəltmək əvəzinə, problemin mənbəyi olan xromosomu bütövlükdə “səssizləşdirməyi” hədəfləyir.
Harvard Universitetinin dosenti Volni Şinin rəhbərlik etdiyi qrup “XIST” adlı xüsusi gen ardıcıllığını artıq xromosoma daxil etməklə onun fəaliyyətini dayandırıblar. Əvvəlki cəhdlərdən fərqli olaraq, yeni təkmilləşdirilmiş “CRISPR/Cas” metodu 40% halda uğurlu nəticə verib ki, bu da köhnə üsullardan (1-8%) dəfələrlə effektivdir. Bu kəşf Daun sindromlu şəxslərdə rast gəlinən əqli gerilik, leysemiya və digər ciddi sağlamlıq problemlərinin gələcəkdə köklü şəkildə qarşısının alınması üçün yol açır. Hazırda terapiyanın laboratoriya heyvanları üzərində sınaqlarına başlanılması planlaşdırılır.
Ruslan Məmmədov
