ELAZ.İNFO xəbər verir ki, İran və ABŞ, son zamanlar gərginliyin artmasından sonra qarşılıqlı hücumları dayandırmaq və Hörmüz boğazı mübahisəsi ilə bağlı danışıqları bərpa etmək barədə razılığa gəliblər.
Gərginliyi artıran son hücumlardan sonra İran və ABŞ Hörmüz boğazı mübahisəsi ilə bağlı hərbi əməliyyatları dayandırmaq və diplomatik əlaqələri davam etdirmək qərarına gəliblər.
Vaşinqtonda yerləşən Axios xəbər saytının yüksək vəzifəli ABŞ rəsmisinə istinadən verdiyi məlumata görə, iki ölkə arasında danışıqlar Qətərdə yenidən başlayacaq.
Məsələ ilə bağlı şərh verən ABŞ rəsmisi, 17 iyunda əldə edilən və boğazın dəniz nəqliyyatı üçün yenidən açılmasını nəzərdə tutan 14 maddəlik razılaşmaya toxunaraq bildirib: “Razılaşmanın bütün sahələri üzrə texniki müzakirələrin davam etdirilməsi planlaşdırılır. Hər iki tərəf hələlik fasilə verəcək və gəmilər sərbəst şəkildə üzmək imkanına malik olacaqlar”.
Bununla əlaqədar olaraq, Reuters agentliyinə danışan başqa bir ABŞ rəsmisi qeyd edib ki, hər iki tərəf hücumları müvəqqəti olaraq dayandıracaq, gəmilərin təhlükəsiz hərəkət etməsinə və birincisi ötən həftə İsveçrədə keçirilən texniki danışıqların davam etməsinə imkan verəcək.
Proseslə tanış olan bir mənbə bildirib ki, əvvəllər İsveçrədə keçirilməsi və İranın nüvə proqramı ilə bağlı texniki məsələlərin həlli planlaşdırılan danışıqlar Qətərə köçürülüb və regionda artan hərbi fəaliyyət səbəbindən birbaşa Hörmüz boğazındakı vəziyyətə diqqət yetirmək üçün yenidən nəzərdən keçirilib.
Hörmüz boğazındakı son hərbi fəaliyyət iki ölkəni birbaşa qarşıdurmaya gətirib. Cümə axşamı günü İran ərazisindən atılan raketin boğazda üzən yük gəmisinə dəyməsindən sonra hər iki tərəf qarşılıqlı hücumlar və qisas əməliyyatları həyata keçirib.
Həm Vaşinqton, həm də Tehran bir-birini 17 iyunda imzaladıqları müvəqqəti atəşkəs sazişini pozmaqda ittiham edir.
Ən son olaraq, İran dünən səhər saatlarında Küveyt və Bəhreyn sərhədlərində yerləşən ABŞ hərbi bazalarına pilotsuz təyyarələr və raket hücumları həyata keçirib.
TEHRANDAN ZİDDİNLİK SİQNALLARI
Diplomatik fəaliyyətə baxmayaraq, İran tərəfindən danışıqların gedişatı ilə bağlı ziddiyyətli açıqlamalar gəlir.
İran İnqilab Liderinin Əsərlərinin Qorunması və Yayılması İdarəsinin üzvü Mehdi Fezaili dövlət televiziyasında İranın ABŞ ilə planlaşdırılan texniki nümayəndə heyətləri səviyyəsində görüşdə iştirak etmədiyini bildirib.
Fezaili bu qərarın səbəbləri kimi ABŞ-ın İrana qarşı davam edən hərbi əməliyyatlarını və dondurulmuş İran aktivlərinin sərbəst buraxılması ilə bağlı konkret addımlar atmamasını göstərib.
İki ölkə arasında 14 iyunda əldə edilən razılaşmadan sonra tərəflər 21 iyunda İsveçrədə yüksək səviyyədə görüş keçiriblər və bu əlaqələr daha sonra texniki nümayəndə heyətləri səviyyəsinə keçirilib.
3 iyunda verilən rəsmi açıqlamada texniki danışıqların növbəti həftə davam edəcəyi bildirilib, lakin dəqiq bir cədvəl təqdim edilməyib.
İSRAİLİN LİVANLA BAĞLI BƏYANATI
ABŞ-İsrail müqaviləsində yer alan Livan sərhədində regionda daha bir diplomatik və hərbi inkişaf baş verir.
İsrail xarici işlər naziri Gideon Saar İsrailə səfər edən Cənubi Sudanın xarici işlər və beynəlxalq əməkdaşlıq naziri Ceyms Pitia Morqanla birgə mətbuat konfransında regiondakı son vəziyyəti qiymətləndirib.
Saar, ABŞ vasitəçiliyi ilə Livanla imzalanan çərçivə müqaviləsinin sülh axtarışı olduğunu iddia edərək, “Sülh təhlükəsizlik üzərində qurulmalıdır və şimal sərhədimizdə təhlükəsizlik yalnız Hizbullahın tərksilah edilməsi ilə əldə edilə bilər. Bu, həm İsrailin, həm də Livanın ortaq maraqlarına uyğundur” dedi.
İran və Hizbullahın Livanın suverenliyini pozduğunu iddia edən Saar, atəşkəsə baxmayaraq, İsrail ordusunun Cənubi Livanda davam edən hərbi mövcudluğunu və hücumlarını Hizbullahın hərəkətləri ilə əlaqələndirdi.
Saar həmçinin Cənubi Sudanın müstəqillik prosesindən qürur duyduqlarını və Cuba hökuməti ilə münasibətlərə dəyər verdiklərini bildirdi.
Tərəflərin hücumlardan çəkinmək niyyəti barədə bəyanatı təhlükə altında olan müvəqqəti sülh müqaviləsinə hörmət ediləcəyinə dair gözləntiləri artırdı.
Günel GÜNTAC