Azərbaycanda yeni cərimələr təklif olunur: Dövlət xidmətləri və telekommunikasiya sahəsində məsuliyyət artırıla bilər
ELAZ.İNFO xəbər verir ki, Azərbaycanda dövlət xidmətlərinin göstərilməsi, telekommunikasiya xidmətlərinin keyfiyyətinin təmin olunması, korrupsiya barədə məlumat verən şəxslərin hüquqlarının qorunması və digər istiqamətlərdə yeni cərimələrin tətbiqi təklif edilir. Bununla bağlı Cinayət və İnzibati Xətalar məcəllələrinə dəyişiklikləri nəzərdə tutan sənəddə bir sıra yeni məsuliyyət tədbirləri əksini tapıb.
Təklif olunan dəyişikliklər dövlət və özəl qurumların fəaliyyətində qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunmasını, vətəndaşlara göstərilən xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsini və hüquqların daha etibarlı qorunmasını hədəfləyir. Sənəd qəbul ediləcəyi təqdirdə, müəyyən edilmiş qaydaların pozulmasına görə həm vəzifəli şəxslər, həm də hüquqi şəxslər maliyyə məsuliyyəti ilə üzləşə bilərlər.
Telekommunikasiya xidmətlərinin keyfiyyətinə nəzarət gücləndirilə bilər
Dəyişikliklərə əsasən, telekommunikasiya xidmətlərini müəyyən edilmiş keyfiyyət göstəricilərinə uyğun təqdim etməyən vəzifəli şəxslər üçün 500 manat, hüquqi şəxslər üçün isə 1000 manat cərimə nəzərdə tutulur.
Eyni pozuntu inzibati tənbeh haqqında qərarın qüvvəyə mindiyi gündən etibarən bir il ərzində təkrar törədilərsə, cərimələrin məbləği artırılacaq. Bu halda vəzifəli şəxslərin 1000 manat, hüquqi şəxslərin isə 2000 manat məbləğində cərimələnməsi təklif olunur.
Telekommunikasiya xidmətlərinin keyfiyyəti gündəlik həyatın mühüm hissəsinə çevrilib. İnternet bağlantısının sabitliyi, rabitə xidmətlərinin əlçatanlığı və müəyyən edilmiş standartlara uyğunluq həm fərdi istifadəçilər, həm də biznes subyektləri üçün əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan, təklif edilən cərimələrin xidmət göstərən qurumların məsuliyyətini artırmağa və keyfiyyət tələblərinə əməl olunmasını təşviq etməyə xidmət etməsi gözlənilir.
Korrupsiya barədə məlumat verən şəxslərin müdafiəsi
Sənəddə korrupsiya halları barədə məlumat verən şəxslərə qarşı qisas xarakterli tədbirlərə görə də cərimələrin tətbiqi nəzərdə tutulur.
Belə ki, məlumat verən şəxsin işdən çıxarılması, başqa işə keçirilməsi, əməkhaqqından qanunsuz tutulmalar aparılması, vəzifədə irəliləməsinə maneçilik törədilməsi və buna bənzər digər addımların atılması 3000 manatdan 5000 manatadək cərimə ilə nəticələnə bilər.
Bu müddəa korrupsiya barədə məlumat verən şəxslərin hüquqlarının qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki qanunsuzluqlar barədə məlumat verən əməkdaşın sonradan təzyiqə məruz qalması və ya iş şəraitinin qəsdən pisləşdirilməsi digər şəxslərin də belə halları açıqlamaqdan çəkinməsinə səbəb ola bilər. Təklif edilən məsuliyyət tədbirləri bu cür davranışların qarşısının alınmasına yönəlib.
Dövlət xidmətlərində qayda pozuntularına görə yeni məsuliyyət
Dövlət xidmətlərinin göstərilməsi sahəsində yol verilən pozuntulara görə vəzifəli şəxslər üçün 250 manatdan 1050 manatadək cərimələrin müəyyənləşdirilməsi təklif olunur.
Dəyişikliklərdə elektron ödəniş imkanının yaradılmaması ilə bağlı məsuliyyət də nəzərdə tutulur. Belə pozuntuya görə 450–550 manat məbləğində cərimə tətbiq edilməsi təklif edilir.
Bundan başqa, vətəndaşa xidmətdən imtinanın hüquqi əsasları və həmin qərardan şikayət etmək hüququ barədə məlumat verilməməsi 650–750 manat cəriməyə səbəb ola bilər.
Dövlət xidmətlərinin şəffaf, əlçatan və vətəndaş üçün aydın qaydalar əsasında göstərilməsi mühüm məsələlərdəndir. Xidmətdən imtina edilən zaman bunun səbəbinin izah olunması və vətəndaşın şikayət imkanları barədə məlumatlandırılması onun hüquqlarını müdafiə edə bilməsi baxımından vacibdir. Elektron ödəniş imkanlarının yaradılması isə xidmətlərin rahatlığını və əlçatanlığını artıran amillərdən biridir.
Əlilliyi olan şəxslər üçün xidmətlərin əlçatanlığı
Təklif olunan dəyişikliklər əlilliyi olan şəxslərin dövlət xidmətlərindən istifadə imkanları ilə bağlı tələbləri də əhatə edir.
Belə şəxslərin dövlət xidmətlərindən istifadəsi üçün zəruri şəraitin yaradılmamasına və ya qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hallarda onlara səyyar xidmət göstərilməməsinə görə 750–850 manat məbləğində cərimə tətbiqi təklif olunur.
Bu istiqamətdə nəzərdə tutulan məsuliyyət tədbirləri xidmətlərin hər kəs üçün əlçatan olmasının əhəmiyyətini ön plana çıxarır. Dövlət qurumlarının fəaliyyətində fiziki məhdudiyyətləri olan şəxslərin ehtiyaclarının nəzərə alınması, qanunla müəyyən edilmiş xidmət imkanlarının təmin olunması və onların müraciətlərinə uyğun yanaşmanın göstərilməsi vacib şərtlərdən sayılır.
Ətraf mühitin monitorinqi ilə bağlı hesabatlılıq
Sənəddə ətraf mühitin istehsalat monitorinqinin nəticələrinə dair illik hesabatın vaxtında təqdim edilməməsinə görə də cərimələr nəzərdə tutulur.
Təklifə əsasən, bu pozuntuya yol verən vəzifəli şəxslər 3000 manat, hüquqi şəxslər isə 8000 manat məbləğində cərimələnə bilər.
Ətraf mühitin vəziyyətinin izlənilməsi və monitorinq nəticələrinin vaxtında təqdim edilməsi ekoloji nəzarət baxımından əhəmiyyətlidir. Hesabatlılıq tələblərinə əməl olunması istehsalat fəaliyyəti zamanı ətraf mühitə mümkün təsirlərin qiymətləndirilməsi və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş öhdəliklərin yerinə yetirilməsi üçün vacibdir.
Pulsuz hüquqi yardımdan əsassız imtinaya görə cərimə
Dəyişikliklər çərçivəsində pulsuz hüquqi yardım göstərməkdən əsassız imtinaya görə də məsuliyyət müəyyənləşdirilməsi təklif olunur.
Bu halda fiziki şəxslər üçün 100–200 manat, vəzifəli şəxslər üçün 200–300 manat, hüquqi şəxslər üçün isə 300–400 manat məbləğində cərimə nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, sənəddə qeyd edilir ki, həmin müddəa “pro bono” hüquq xidmətləri göstərən şəxslərə şamil edilmir.
Pulsuz hüquqi yardım imkanı hüquqi məsələlərin həllində dəstəyə ehtiyacı olan şəxslər üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Təklif edilən dəyişikliklər isə qanunvericiliklə nəzərdə tutulan hallarda bu yardımdan əsassız şəkildə imtina edilməsinə görə məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsini nəzərdə tutur.
Dəyişikliklər nəyi hədəfləyir?
Ümumilikdə, təklif olunan yeniliklər müxtəlif sahələrdə qanunvericiliyin tələblərinə əməl olunmasına nəzarətin gücləndirilməsi və pozuntulara görə məsuliyyətin artırılması ilə bağlıdır. Telekommunikasiya xidmətlərinin keyfiyyətindən tutmuş dövlət xidmətlərinin əlçatanlığına, korrupsiya barədə məlumat verən şəxslərin müdafiəsindən ekoloji hesabatlılığa qədər bir sıra istiqamətlər sənəddə əhatə olunur.
Bununla belə, nəzərdə tutulan cərimələr hələlik dəyişiklik layihəsində əksini tapan təkliflər kimi qiymətləndirilməlidir. Onların tətbiqi sənədin qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada qəbul olunmasından asılı olacaq.
Yeni qaydaların qüvvəyə minəcəyi təqdirdə, əsas məsələ yalnız cərimələrin məbləği deyil, həm də tələblərin praktikada necə icra olunması olacaq. Çünki qanunvericilikdə məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsi ilə yanaşı, pozuntuların vaxtında aşkarlanması, vətəndaşların hüquqlarının qorunması və xidmət keyfiyyətinin real şəkildə yaxşılaşdırılması da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
İlahə BAYINDIR
