ABŞ-ın Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (BCM) qarşı mövqeyi yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər Vaşinqtonun uzun illərdir məhkəmənin fəaliyyətinə ehtiyatla yanaşdığını və onun yurisdiksiyasını tanımadığını bildirirlər.
Qeyd olunur ki, ABŞ Roma Statutunu imzalasa da, sonradan sənədi ratifikasiya etməyib və imzasını geri götürüb. Bununla yanaşı, Vaşinqton müxtəlif ölkələrlə ikitərəfli sazişlər bağlayaraq ABŞ vətəndaşlarının BCM-yə təhvil verilməsinin qarşısını almağa çalışıb.
Son dövrlərdə BCM-nin İsrail rəsmiləri və ABŞ hərbçiləri ilə bağlı araşdırmalar aparmaq istiqamətində atdığı addımlar Vaşinqtonun məhkəməyə münasibətini daha da sərtləşdirib. ABŞ administrasiyası bu istiqamətdə müxtəlif siyasi və hüquqi addımlar atacağını bəyan edib.
Mövzu ilə bağlı hüquqşünaslar və ekspertlər Azərbaycanın da Roma Statutuna mümkün qoşulmasının hüquqi nəticələrini müzakirə edirlər. Onların fikrincə, belə bir qərar qəbul edilərsə, ölkə qanunvericiliyinin, o cümlədən Konstitusiyanın bəzi müddəalarının beynəlxalq öhdəliklərə uyğunlaşdırılması məsələsi gündəmə gələ bilər.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Roma Statutunun 27-ci maddəsinə əsasən, statutun əhatə etdiyi cinayətlər üzrə rəsmi vəzifə və ya immunitet cinayət məsuliyyətindən azad olunmaq üçün əsas hesab edilmir. Bu səbəbdən də sənədə qoşulan dövlətlər müəyyən hüquqi dəyişikliklər etmək zərurəti ilə üzləşə bilərlər.
Məsələ ilə bağlı müxtəlif hüquqi yanaşmalar mövcuddur və Azərbaycanın Roma Statutuna qoşulub-qoşulmaması barədə hər hansı rəsmi qərar açıqlanmayıb. Mövzu hüquq ictimaiyyəti və siyasi dairələrdə müzakirə olunmağa davam edir.
Sahib MƏMMƏDOV
Hüquqşünas
