ELAZ.İNFO xəbər verir ki, Böyük Britaniyanın yeni baş naziri Endi Börnhem ilk xarici səfərini Ukraynaya edib və Kiyevdə Prezident Volodimir Zelenski ilə görüşüb.
Britaniya siyasi ənənəsində yeni baş nazirin ilk xarici səfərini Kiyevə etməsi artıq diqqətçəkən tendensiyaya çevrilib. Boris Conson, Liz Trass, Rişi Sunak və Kir Starmerdən sonra Endi Börnhem də bu ənənəni davam etdirərək avqustun 24-də Ukraynanın paytaxtına gedib.
Börnhemin Kiyevdə səsləndirdiyi fikirlər isə səfərin yalnız diplomatik protokol xarakteri daşımadığını göstərib.
Britaniyanın baş naziri Ukraynanı “Avropanın müdafiəçisi” adlandırıb və ölkənin Avropanın təhlükəsizliyi baxımından xüsusi rol oynadığını bildirib.
Onun çıxışındakı ən diqqətçəkən ifadələrdən biri isə belə olub:
“Bu mübarizədə biz sona qədər sizinləyik – bütün qəlbimizlə və ruhumuzla.”
Börnhem bununla yanaşı, ilk xarici səfərinin məhz Kiyevə olmasını təsadüfi seçim hesab etmədiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, bu addım Ukraynaya verilən dəstəyin əhəmiyyətini göstərmək məqsədi daşıyır.
Burada diqqətçəkən məqam “sona qədər” ifadəsidir.
Çünki diplomatik bəyanatlarda adətən “qələbəyə qədər”, “sülhə qədər” və ya “müharibənin başa çatmasına qədər” kimi konkret siyasi hədəflərdən istifadə edilir. “Sona qədər” ifadəsi isə daha geniş və qeyri-müəyyən məna daşıyır. Bu səbəbdən Börnhemin açıqlaması Britaniyanın Ukraynaya uzunmüddətli siyasi və hərbi dəstək niyyətinin ifadəsi kimi də şərh oluna bilər.
Digər tərəfdən, Börnhemin Ukraynanı “Avropanın müdafiəçisi” adlandırması müharibənin Britaniya tərəfindən necə çərçivələndirildiyini də göstərir. Yəni Kiyev yalnız öz ərazisinin müdafiəsini aparan tərəf kimi deyil, Avropanın ümumi təhlükəsizlik xəttinin önündə dayanan ölkə kimi təqdim olunur.
Məhz bu məqam siyasi müzakirələrdə fərqli yanaşmalara səbəb olur.
Bir tərəfdən, Londonun mövqeyi Ukraynaya açıq və uzunmüddətli siyasi dəstək kimi qiymətləndirilir. Digər tərəfdən isə bu ritorikanı tənqid edənlər sual edirlər: Əgər Ukrayna Avropanın təhlükəsizliyinin “ön xətti”dirsə, onda müharibənin əsas yükünü kim daşıyır?
Bu baxımdan Börnhemin çıxışı yalnız Ukraynaya verilən dəstək mesajı deyil, həm də Avropanın təhlükəsizlik siyasətinin hansı məntiqlə qurulduğunu göstərən siyasi bəyanat kimi diqqət çəkir.
Tənqidçilərin fikrincə, Qərb siyasətçilərinin Ukraynaya yönəltdiyi yüksək pafoslu ifadələr ilə müharibənin real nəticələri arasında ciddi ziddiyyət var. Onların yanaşmasına görə, “siz bizim təhlükəsizliyimiz üçün ön cəbhədəsiniz” mesajı Ukraynanın Avropanın geosiyasi maraqlarında tutduğu yeri açıq şəkildə ortaya qoyur.
Lakin bu yanaşmanın nə dərəcədə ədalətli olması ayrıca siyasi müzakirə mövzusudur.
Bir həqiqət isə dəyişmir: Böyük Britaniya Ukraynanı yalnız dəstəklədiyini demir, onu Avropanın təhlükəsizlik sisteminin mühüm elementi kimi təqdim edir.
Börnhemin ilk xarici səfərinin məhz Kiyevə olması və burada verdiyi mesajlar da Londonun Ukrayna məsələsində kursunun dəyişmədiyini göstərən növbəti siyasi siqnal kimi qiymətləndirilə bilər.
Asif ŞƏFƏQQƏTOV
