NAMANQAN, Özbəkistan — Namanqan bölgəsi qlobal şərq musiqi tədqiqatları və ifaçılıq sənətlərinin mərkəzinə çevrilib.
ELAZ.İNFO xəbər verir ki, nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlar olan UNESCO və ISESCO-nun himayəsi altında genişmiqyaslı III Beynəlxalq Məqam Sənəti Forumu burada uğurla başa çatıb. Hər iki ildən bir keçirilən bu nüfuzlu mədəni layihə, Şərqin qeyri-maddi mədəni irsinin qorunması və qiymətləndirilməsi üçün qlobal platforma statusunu bir daha təsdiqlədi.
Forum ölkəmizin mədəni ictimaiyyəti üçün əlamətdar bir uğur oldu. Onlarla ölkədən ən yaxşı ifaçıları bir araya gətirən çətin beynəlxalq müsabiqədə Azərbaycandan olan musiqiçilər incə texnikalarını və ənənəvi irsin dərin təfsirini nümayiş etdirərək hörmətli ikinci yeri qazandılar.
Elmi Dialoq: Muğam və Məqamın Gücü
“Şərq Məqamında Yeni Trendlər: Ənənə və İnnovasiyanın Harmoniyası” Beynəlxalq Elmi və Praktik Konfransı forumun mərkəzi nəzəri nüvəsi rolunu oynadı. Təxminən 50 ölkədən nüfuzlu akademik qurumları təmsil edən 100-dən çox aparıcı incəsənət tarixçisi, musiqişünas və ədəbiyyatşünas klassik musiqi sistemlərinin yaranması və inkişaf perspektivlərinin öyrənilməsinə diqqət yetiriblər. Müzakirələr əlaqəli peşəkar fənlər – məqam, Azərbaycan muğamı, dəstgah və məqam arasında tarixi, nəzəri və ifaçılıq əlaqələrinin müəyyənləşdirilməsinə yönəlib.
Tədbirin yüksək statusu müasir mədəni diplomatiyanın əsas simalarının və müvafiq qurumların iştirakı ilə vurğulanıb:
- Adil Kərimli, Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət naziri;
- Sahib Paşazadə, Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin direktoru (Azərbaycan);
- Kubanıçbek Ömürəliyev, Türk Dövlətləri Təşkilatının baş katibi;
- Sultan Rayev — Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatının (TÜRKSOY) baş katibi;
- Mədəniyyət nazirliklərinin, beynəlxalq folklor birliklərinin (CIOFF® International, ICTMD) rəhbərləri və Avropa və Asiyanın aparıcı incəsənət universitetlərinin rektorları.
Azərbaycan, Türkiyə və Özbəkistandan olan görkəmli alimlər mənbəşünaslıq, terminologiya və ixtisaslaşmış təhsildə innovativ metodlar mövzusunda bölmə sessiyalarına moderatorluq ediblər.
Rəqəmsal Yaddaş və Muğam Terapiyası: Gələcəyin Vektorları
Bu forum ənənəvi incəsənətin rəqəmsallaşma və fənlərarası tədqiqatlar dövründə üzvi şəkildə inkişaf edə biləcəyini nümayiş etdirdi. Əsas təşəbbüslər və xüsusi layihələr bunlardır:
- “Məqamın Rəqəmsal Yaddaşı”: Özbəkistan Milli Muğam Sənəti İnstitutu tərəfindən Ümumrusiya Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunun (VGİK) Daşkənd filialı ilə əməkdaşlıqda yaradılan “Yunus Rəcəbinin Kodu: Məqamın Rəqəmsal Yaddaşı” adlı xüsusi qısametrajlı filmin təqdimatı. Rəsm əsəri əsrlər boyu davam edən ənənələrin müasir rəqəmsal məzmuna inteqrasiyasını aydın şəkildə göstərir.
- İntonasiya Məqam Terapiyası: Koreya Musiqi Terapiyası Assosiasiyası ilə əməkdaşlıqda təqdim olunan tədqiqatlar təkcə maqomun bədii və estetik dəyərini deyil, həm də onun terapevtik potensialını – psixoloji təsir və mənəvi tərbiyə potensialını ortaya qoydu.
- Akademik İnteqrasiya: Mədəniyyət sahəsində ən böyük yerli və xarici ali və orta ixtisas təhsil müəssisələrinin rektorları arasında bir sıra beynəlxalq memorandumların imzalanması.
Gələcəyə Baxan İrs
2018-ci ildə Şahrisabzda təsis edilən və 2024-cü ildə Zamin şəhərində səyahətini davam etdirən Beynəlxalq Məqam Sənəti Forumu coğrafi və konseptual sərhədlərini durmadan genişləndirir. Namanqanda keçirilən genişmiqyaslı elmi müzakirələrin və müsabiqə proqramlarının nəticələri konfransın yekun qətnaməsində öz əksini tapıb. Bu sənəd məqam və muğam tədqiqatçıları və ifaçıları üçün yol xəritəsi rolunu oynayacaq və bu böyük irsin beynəlxalq səviyyədə gənc nəsil arasında populyarlaşdırılması strategiyalarını müəyyən edəcək.
Zamira BEŞİMOVA -Özbəkistan, Namanqan