Dünya okeanlarının mühafizəsi sahəsində son onilliklərin ən mühüm hadisəsi baş verib. Beynəlxalq sularda dəniz həyatını qorumaq üçün hazırlanan ilk hüquqi icbari müqavilə şənbə günündən etibarən rəsmən tətbiq olunmağa başlayıb.
ELAZ.İNFO xarici mənbələrə istinadən xəbər verir ki, təxminən 20 illik müzakirələrdən sonra qəbul edilən “Açıq Dənizlər Müqaviləsi” planetin səthinin demək olar ki, yarısını əhatə edən nəzarətsiz suları tənzimləyəcək. Bu sular plastik çirklənmə, həddindən artıq balıq ovu və dəniz dibinin qanunsuz istismarı kimi ciddi təhlükələrlə üz-üzədir. Sənəd 60-dan çox ölkənin ratifikasiyasından sonra qüvvəyə minib. Hazırda Çin və Yaponiya da daxil olmaqla 83 ölkə bu razılaşmaya qoşulub.
Müqavilənin əsas məqsədi 2030-cu ilə qədər dünya okeanlarının 30%-ni qorunan ərazilərə çevirməkdir. Hazırda açıq dənizlərin cəmi 1%-i mühafizə olunur. Yeni qaydalara əsasən, dəniz həyatına zərər verə biləcək fəaliyyətlər planlaşdıran şirkətlər ciddi ekoloji qiymətləndirmə aparmalı və tapıntılarını digər ölkələrlə paylaşmalıdırlar. Qeyd edək ki, ABŞ müqaviləni imzalasa da, hələlik ratifikasiya etməyib və prosesdə müşahidəçi statusunda iştirak edir.
Ruslan MƏMMƏDOV
