Bakı və Tehran Xəttində Yeni Diplomatiya Müstəvisi: Regionda Təhsil, Suverenlik Və Siyasi Reallıqlar
Cənubi Qafqazda 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra formalaşan yeni geostrateji reallıqlar region dövlətləri arasında diplomatik münasibətlərin yenidən qiymətləndirilməsini zəruri edir. Bu kontekstdə Azərbaycan və İran arasında vaxtaşırı ortaya çıxan gündəm mövzuları, xüsusilə təhsil, mədəniyyət və suveren hüquqlar müstəvisində səslənən bəyanatlar beynəlxalq analitiklərin və daxili auditoriyanın diqqət mərkəzindədir.
Suveren Hüquqlar Və Müstəqil Təhsil Siyasəti
Son dövrlərdə İran tərəfindən Azərbaycanın daxili təhsil siyasətinə və tədris sisteminə dair səsləndirilən bəzi iddialar və fikirlər rəsmi Bakının qətiyyətli cavabı ilə qarşılaşıb. Azərbaycan Elm və Təhsil Nazirliyinin, eləcə də xarici siyasət idarələrinin vurğuladığı əsas məqam ölkənin konstitusion müstəqilliyidir.
Azərbaycan Respublikası öz təhsil proqramlarını, tədris olunan dilləri, dərsliklərin məzmununu və maarifləndirmə strategiyasını yalnız və yalnız milli maraqlara, dövlət qanunvericiliyinə və beynəlxalq hüquq normalarına uyğun olaraq müəyyənləşdirir. Hər hansı xarici dövlətin və ya qurumun müstəqil ölkənin daxili təhsil sisteminə müdaxilə etmək və ya ona diktə etmək cəhdləri qəbuledilməzdir.
Cənubi Qafqazda Sülhün Şərti: Qarşılıqlı Hörmət Və Daxili İşlərə Qarışmamaq
Bildirmək lazımdır ki, regionda uzunmüddətli sülh, sabitlik və iqtisadi əməkdaşlığın bərqərar olunması üçün iki ana prinsipə riayət edilməlidir:
- Ərazi bütövlüyünə və suverenliyə hörmət: Region ölkələri bir-birinin sərhəd toxunulmazlığını və daxili qərarlarını şərtləndirmədən qəbul etməlidir.
- Daxili işlərə müdaxilənin yolverilməzliyi: İstər təhsil, istər din, istərsə də digər sosial-mədəni sahələrdə tərəflərin daxili siyasətinə təsir göstərmək cəhdləri etimad mühitinə zərbə vurur.
Azərbaycan hər zaman qonşu dövlətlərlə bərabərhüquqlı və qarşılıqlı hörmətə söykənən münasibətlərin tərəfdarı kimi çıxış edib. Lakin bu münasibətlər milli suverenliyin pozulması hesabına ola bilməz.
Nəticə Və Gələcək Perspektivlər
Bakının nümayiş etdirdiyi prinsipial və dəqiq mövqe bir daha göstərir ki, müasir Azərbaycan öz xarici və daxili siyasətində tam müstəqildir. Regionda güc balansının və təhlükəsizlik arxitekturasının yenidən qurulduğu bir vaxtda diplomatik kanallarla sağlam dialoqun saxlanılması vacibdir. Bununla belə, istənilən diplomatik əlaqə daxili işlərə qarışmamaq prinsipi çərçivəsində inkişaf etməlidir.
İlahə BAYINDIR
