ELAZ.İNFO xəbər verir ki, AB Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Leyen Brüsseldə keçirilən mətbuat konfransında 2026-2027-ci illərdə Ukraynaya maliyyə dəstəyi göstərmək planını açıqladı.
Ukraynanın növbəti iki il ərzində 135 milyard avroluq maliyyə yardımına ehtiyacı olacağını proqnozlaşdıran fon der Leyen, ölkənin bu maliyyə dəstəyi ilə əsas xidmətləri və müharibə səylərini qoruyub saxlaya biləcəyini bildirdi.
“Bu gün biz Ukraynanın növbəti iki il üçün maliyyə ehtiyaclarının üçdə ikisini və ya 90 milyard avronu ödəməyi təklif edirik”, – fon der Leyen dedi.
AB ölkələrinə iki seçim təqdim etdiklərini qeyd edən fon der Leyen dedi: “Birinci həll yolu AB-nin birgə borclanmasıdır. Bu, mahiyyət etibarilə AB büdcəsini girov kimi istifadə edərək kapital bazarlarında vəsait toplamaq və bu kapitalı Ukraynaya kredit kimi vermək deməkdir. Bu həll yolu AB ölkələrindən yekdillik tələb edir.”
Von der Leyen ikinci həll variantının Ukraynaya kompensasiya krediti olduğunu vurğulayaraq dedi: “Biz AB-dəki immobilizasiya olunmuş Rusiya aktivlərinin nağd qalıqlarından Ukraynaya kompensasiya krediti üçün istifadə edəcəyik. Biz təklif edirik ki, bu cür nağd qalıqları toplayan bütün maliyyə qurumlarını daxil edək və onların nağd pulu kompensasiya krediti alətinə köçürsünlər. Başqa sözlə, biz onların nağd qalıqlarını götürüb Ukraynaya kredit kimi təqdim edəcəyik. Rusiya kompensasiya ödədikdə, Ukrayna krediti geri qaytaracaq. Bu həll yolu AB ölkələrinin ixtisaslı əksəriyyəti üçün məqbuldur.”
Von der Leyen Rusiyanın dondurulmuş aktivlərinin əksəriyyətinə ev sahibliyi edən Belçikanın narahatlıqlarını dinlədiklərini bildirdi və kompensasiya krediti təklifinin üzv dövlətləri qorumaq və riskləri mümkün qədər azaltmaq üçün çox güclü təminatları əhatə etdiyini izah etdi.
Von der Leyen qeyd etdi ki, Rusiyanın AB ölkələrində təxminən 210 milyard avro dondurulmuşdur.
Belçika Baş nazirinin müavini və xarici işlər naziri Maksim Prevot bu gün AB Komissiyasının Ukraynaya əsasən öz ölkəsindəki bir maliyyə qurumunda saxlanılan dondurulmuş Rusiya aktivlərinin verilməsini nəzərdə tutan planını tənqid etdi və birgə borclanma variantını təklif etdi.
“Kompensasiya krediti planı əhəmiyyətli iqtisadi, maliyyə və hüquqi risklər nəzərdə tutur”, – deyə Prevot bildirib və əlavə edib ki, “puldan istifadə edib Belçikanı risklərlə tək qoymaq qəbuledilməzdir”.
Aİ Komissiyası bir müddətdir ki, Rusiyanın dondurulmuş aktivlərindən Ukraynaya kredit üçün girov kimi istifadə etmək ideyasını nəzərdən keçirir.
Plan Ukraynaya yalnız Rusiya müharibə təzminatını ödədiyi təqdirdə geri qaytaracağı əhəmiyyətli bir kreditin verilməsini nəzərdə tutur.
Belçikanın Baş naziri Bart De Vever həmçinin risklərin bölüşdürülməsini, birgə hərəkəti və əsasən ölkəsində saxlanılan və sanksiyalar altında hərəkətsiz qalan Rusiya aktivlərindən Ukraynaya kredit üçün girov kimi istifadə etmək üçün aydın hüquqi bazanın yaradılmasını tələb edir.
Digər tərəfdən, Rusiya bildirir ki, Brüsseldəki Euroclear-da saxlanılan dondurulmuş aktivləri müsadirə olunarsa, Belçika məsuliyyət daşıyacaq.
Avropa Mərkəzi Bankı (AMB) həmçinin Aİ-nin kompensasiya krediti sxeminin beynəlxalq bazarlarda avroya olan etimadı sarsıda biləcəyindən narahatdır.
Bu məsələnin 18 dekabrda Brüsseldə keçiriləcək Aİ Liderlərinin Zirvə Toplantısında müzakirə ediləcəyi gözlənilir.
Günel GÜNTAC
