Mədəniyyətlər fərqli olsa da, insanın sağalmaq, harmoniya tapmaq və kainatla əlaqə qurmaq istəyi ortaqdır. Şimali Amerikada yaşayan Navaho (Dineh) qəbiləsi bu ehtiyacları yüz illərdir ki, özünəməxsus bir sənət növü – “Qum Rəsmləri” vasitəsilə qarşılayır. Bu rəsmlər sadəcə vizual bir əsər deyil, həm də ruhani bir mərasim və müalicə vasitəsidir.
ELAZ.İNFO xəbər verir ki, dünyanın ən köklü yerli xalqlarından biri olan Navahoların bu qədim adəti müasir dövrdə də öz aktuallığını qoruyur. Navaho qum rəsmləri rəngli qum, daş tozu, çiçək ləçəkləri, polen və digər təbii materiallardan istifadə edilərək yer üzərində yaradılan müvəqqəti sənət əsərləridir. Rəsmlər Navaho inanclarına görə, müalicəvi və ya bərpaedici məqsədlər üçün, xüsusi şamanlar (Medicine Man – Təbabət Adamı) tərəfindən bir mərasimin hissəsi olaraq çəkilir. Müvəqqəti Gözəllik: Bu rəsmlər heç vaxt saxlanılmır. Mərasim bitdikdən sonra, adətən bir neçə saat ərzində rəsm pozulur və təbiətə qaytarılır. Bu, keçiciliyin və anın gözəlliyinin fəlsəfəsidir.
Navaholar inanırlar ki, xəstəliklər insanın kainatla, təbiətlə və ya ruhani varlıqlarla harmoniyasının pozulmasından yaranır. Qum rəsmləri bu harmoniyanı bərpa etmək üçün istifadə edilir. Mərasim: Xəstə (və ya ruhani dəstəyə ehtiyacı olan şəxs) rəsmin mərkəzində oturdulur. Şamanlar isə dualar oxuyur və rəsmin enerjisinin xəstəyə keçdiyinə inanırlar. Simvolizm: Rəsmlər qəbilənin mifologiyasından və inanclarından götürülmüş müqəddəs fiqurları, heyvanları və kosmik elementləri əks etdirir. Hər bir elementin və rəngin özünəməxsus mənası var. Bu, Navaho mədəniyyətinin ən maraqlı tərəflərindən biridir. Onlar inanırlar ki, rəsm gücünü verdikdən sonra onun saxlanılması təhlükəlidir və gücü mənfi enerji cəlb edə bilər. Həm də bu, kainatın daimi dəyişməsini, həyatın keçiciliyini qəbul etməyin bir yoludur. Qum rəsmləri hər dəfə sıfırdan yaradılır və hər dəfə də təbiətə qaytarılır. Bu gün Navaho qəbiləsi öz mədəniyyətini yaşatmaq üçün böyük səylər göstərir. Qum rəsmləri ictimaiyyətə daha çox açıq olsa da, onların müalicəvi mərasimləri hələ də qəbilə daxilində qapalı şəkildə keçirilir. Bu sənət dünyanın fərqli mədəniyyətlərinin dərinliyinə və ruhani zənginliyinə bir pəncərə açır.
Ruslan MƏMMƏDOV
