ELAZ.İNFO xəbər verir ki, Azərbaycanın qərbində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı təxminən 3600 il əvvələ aid kurqandan maraqlı və nadir tapıntılar aşkar edilib.
Tapıntılar Orta Tunc dövrünə aid edilir və həmin dövrdə cəmiyyətin sosial quruluşu, hərbi təbəqəsi və dəfn ənənələri haqqında yeni məlumatlar əldə etməyə imkan verir.
Arxeoloqların diqqətini xüsusilə daş toppuz başlığı, tunc xəncər və ox ucluqlarından ibarət kolleksiya çəkib.
Tapıntılar haradan aşkarlanıb?
Arxeoloji qazıntılar Azərbaycanın qərbində, Ağstafa rayonunda yerləşən “Keşikçidağ” Dövlət Tarix-Mədəniyyət Qoruğunun Sarıyoxuş ərazisindəki 4 saylı kurqanda aparılıb.
Məlumata görə, kurqanın yaşı təxminən 3600 il hesablanır.
Tədqiqatlar Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Arxeologiya və Antropologiya İnstitutu ilə Keşikçidağ qoruğunun birgə həyata keçirdiyi layihə çərçivəsində aparılıb.
Qazıntı işlərinə arxeoloq Vaqif Əsədov rəhbərlik edib. Layihəyə tələbələr və gənc könüllülər də cəlb olunub.
Kurqanda kim dəfn olunub?
Tapılan əşyaların xarakteri arxeoloqlar üçün xüsusi maraq doğurur.
Daş toppuz başlığı, tunc xəncər və ox ucluqları həmin dövrdə dəfn edilən şəxsin adi icma üzvü olmadığını düşünməyə əsas verən arxeoloji göstəricilər sırasındadır.
Tapıntılar dəfn olunan şəxsin mühüm hərbi və sosial statusa malik ola biləcəyini göstərir.
Qədim kurqanlarda silahların və digər əşyaların dəfn mərasimləri zamanı məzara qoyulması həmin cəmiyyətlərdə insanın həyatda tutduğu mövqenin ölümündən sonra da simvolik şəkildə qorunduğunu göstərə bilər.
3600 il əvvəl Azərbaycanda həyat necə idi?
Orta Tunc dövrü Cənubi Qafqaz tarixində mühüm mərhələlərdən biri hesab olunur.
Bu dövrdə yaşayış məskənləri, metallurgiya, təsərrüfat və hərbi mədəniyyət inkişaf edirdi. Tuncdan hazırlanan silahların geniş yayılması isə metallurgiyanın cəmiyyətin həyatında getdikcə daha mühüm rol oynadığını göstərir.
Aşkar olunan xəncər və ox ucluqları həmin dövrdə silah istehsalının və hərbi mədəniyyətin inkişaf səviyyəsini öyrənmək baxımından əhəmiyyətlidir.
Daş toppuz başlığı isə ayrıca maraq doğurur. Belə əşyalar yalnız praktik məqsədlə deyil, müəyyən hallarda status və hakimiyyət simvolu kimi də qiymətləndirilə bilər.
Arxeoloji qazıntıların əhəmiyyəti nədir?
Bu cür tapıntılar yalnız bir neçə qədim əşyanın aşkarlanması ilə məhdudlaşmır.
Arxeoloqlar üçün əsas məqsəd həmin əşyaların hansı şəraitdə tapıldığını, bir-biri ilə əlaqəsini və dəfn kompleksinin ümumi quruluşunu araşdırmaqdır.
Məhz bu məlumatlar qədim insanların necə yaşadığını, hansı sosial təbəqələrin mövcud olduğunu, hansı silahlardan istifadə etdiklərini və dəfn mərasimlərinin necə keçirildiyini anlamağa kömək edir.
Bu baxımdan Ağstafada aparılan qazıntılar Azərbaycanın qədim tarixinin öyrənilməsi baxımından maraqlı material ortaya çıxarıb.
Araşdırmalar davam etdirilir
“Keşikçidağda Elmi Arxeoloji Qazıntılar və 6-cı Yay Məktəbi” layihəsi çərçivəsində aparılan tədqiqatlarda tələbə və gənc könüllülərin iştirakı da diqqət çəkir.
Bu, yalnız yeni arxeoloji materialların əldə olunmasına deyil, eyni zamanda gənc mütəxəssislərin sahə tədqiqatlarında təcrübə qazanmasına imkan yaradır.
Gələcək araşdırmalar zamanı kurqanın digər hissələrindən yeni tapıntıların aşkarlanması və dəfn edilən şəxsin statusu ilə bağlı daha ətraflı məlumatların əldə olunması mümkündür.
Nəticə
Ağstafada təxminən 3600 il yaşı olan kurqandan daş toppuz başlığı, tunc xəncər və ox ucluqlarının tapılması Azərbaycanın qədim tarixi baxımından maraqlı hadisədir.
Tapıntılar Orta Tunc dövründə bölgədə yaşayan insanların sosial quruluşu, hərbi mədəniyyəti və dəfn ənənələri haqqında yeni məlumatlar əldə etməyə imkan verir.
Ən maraqlı məqamlardan biri isə dəfn edilən şəxsin mühüm hərbi və sosial statusa malik olduğuna dair arxeoloji göstəricilərin üzə çıxmasıdır.
İlahə BAYINDIR
