ELAZ.İNFO– Analitika
Müəllif: İslam MAHMUDOV
Azərbaycan futbolu illərdir eyni sual ətrafında müzakirə olunur: Niyə böyük potensiala baxmayaraq beynəlxalq arenada arzulanan nəticələr əldə edilmir? Hər uğursuz oyundan sonra məşqçi, futbolçu və ya hakimlər tənqid olunur. Halbuki problemin kökü daha dərindir və onu yalnız 90 dəqiqəlik oyunla izah etmək mümkün deyil.
Son illərdə ölkədə stadionlar tikilib, futbol akademiyalarına investisiya yatırılıb, klubların infrastrukturu müəyyən qədər yaxşılaşıb. Bəzi klublar Avropa kuboklarında uğurlu çıxışlarla ölkənin UEFA əmsalına da töhfə veriblər. Azərbaycan son illərdə UEFA ölkə reytinqində irəliləyərək orta pillələrdə mövqeyini möhkəmləndirməyə nail olub.
Lakin milli komandanın nəticələri və futbolun ümumi inkişaf tempi hələ də cəmiyyətin gözləntilərinə cavab vermir.
Futbol yalnız Premyer Liqadan ibarət deyil
İnkişaf etmiş futbol ölkələrində uğurun əsası uşaq futbolundan başlayır. İstedadlı uşaqlar erkən yaşdan sistemli hazırlıq keçir, məktəb və akademiyalar vahid inkişaf modeli üzrə fəaliyyət göstərir.
Azərbaycanda isə bir çox bölgələrdə uşaqların peşəkar məşq imkanları məhduddur. İstedadlı futbolçuların aşkarlanması və inkişaf etdirilməsi vahid sistem şəklində qurulmadıqda, milli komandaya qədər uzanan zəncir də zəifləyir.
Bu səbəbdən futbolun gələcəyini yalnız transfer bazarında deyil, regionlarda fəaliyyət göstərən akademiyalarda axtarmaq daha doğru yanaşmadır.
Legioner siyasəti müzakirə mövzusu olaraq qalır
Azərbaycan klublarında legionerlərin çıxış etməsi futbolun keyfiyyətini müəyyən qədər artırır və gənc oyunçular üçün rəqabət yaradır. Digər tərəfdən, yerli futbolçuların oyun praktikası azalanda milli komanda üçün seçim imkanları da məhdudlaşır.
Burada əsas məsələ legionerlərin sayı deyil, yerli futbolçuların onlarla rəqabət aparacaq səviyyəyə çatdırılmasıdır.
Müasir futbol artıq yalnız istedadla qazanılmır
Dünya futbolunda uğur qazanan ölkələr yalnız yaxşı futbolçular yetişdirmir. Onlar idman elmi, fiziki hazırlıq, məlumat analitikası, qidalanma proqramları və psixoloji hazırlıq kimi sahələrə də böyük investisiya yatırırlar.
Müasir futbolda bir neçə saniyəlik qərar, bir neçə metr məsafə və fiziki hazırlıq oyunun taleyini dəyişə bilir. Bu baxımdan Azərbaycan futbolunun da yeni texnologiyalara və müasir məşq metodlarına daha çox diqqət ayırması vacib görünür.
Azarkeşin səbri azalır
Azərbaycan futbol azarkeşi emosionaldır. O, komandasını dəstəkləyir, amma nəticə də gözləyir. Sosial şəbəkələrin inkişafı isə bu gözləntiləri daha da artırıb. Artıq hər məğlubiyyətdən sonra tənqidlər çoxalır, hər qələbədən sonra isə böyük ümidlər yaranır.
Lakin futbol uzunmüddətli inkişaf tələb edən sahədir. Bir neçə ay və ya bir mövsüm ərzində köklü dəyişiklik gözləmək real deyil.
Qarabağ nümunəsi
Azərbaycan futbolunda son illərin ən uğurlu nümunələrindən biri klubların Avropa təcrübəsidir. Xüsusilə “Qarabağ”ın UEFA turnirlərində qazandığı nəticələr göstərdi ki, düzgün planlaşdırma, sabit idarəetmə və sistemli inkişafla Azərbaycan klubları Avropada rəqabət apara bilər. Bu uğurlar ölkənin UEFA reytinqinə də müsbət təsir göstərib.
Bu model digər klublar üçün də nümunə ola bilər.
Azərbaycan futbolunun sabahı necə görünür?
Azərbaycan futbolunun qarşısında duran əsas vəzifə təkcə növbəti oyunu qazanmaq deyil. Əsas məqsəd dayanıqlı futbol sistemi formalaşdırmaqdır.
Uşaq futboluna davamlı investisiya, məşqçi hazırlığının gücləndirilməsi, bölgələrdə futbol infrastrukturunun genişləndirilməsi və klubların uzunmüddətli inkişaf strategiyası gələcək uğurların əsasını təşkil edə bilər.
Bununla yanaşı, futbol idarəçiliyində şəffaflıq, peşəkar planlaşdırma və azarkeşlə sağlam ünsiyyət də inkişafın vacib elementlərindəndir.
Nəticə
Azərbaycan futbolunun bugünkü vəziyyətini yalnız nəticələrlə qiymətləndirmək düzgün olmaz. Son illərdə müəyyən müsbət addımlar atılıb, lakin qarşıda görüləcək işlər hələ çoxdur.
Futbol təsadüfi uğurların deyil, illərlə qurulan sistemin məhsuludur. Əgər bu sistem ardıcıl şəkildə inkişaf etdirilərsə, gələcəkdə Azərbaycan futbolunun həm klub, həm də milli komanda səviyyəsində daha böyük uğurlara imza atması üçün real zəmin formalaşa bilər.