Su həyatın əsas mənbəyidir. İnsan orqanizminin təxminən 50–70 faizi sudan ibarətdir və demək olar ki, bütün həyati proseslər suyun iştirakı ilə baş verir. Buna baxmayaraq, bir çox insan gün ərzində kifayət qədər su qəbul etmir. Bu isə yorğunluq, diqqət dağınıqlığı, baş ağrısı və digər sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Bəs kifayət qədər su içmək orqanizmə hansı faydaları verir?
Su orqanizmdə hansı funksiyaları yerinə yetirir?
Su yalnız susuzluğu aradan qaldırmır. O, bədənin normal fəaliyyətini təmin edən əsas amillərdən biridir. Su:
- Hüceyrələrə qida və oksigenin daşınmasına kömək edir.
- Bədən temperaturunu tənzimləyir.
- Həzmi və maddələr mübadiləsini dəstəkləyir.
- Böyrəklərin tullantı maddələri sidik vasitəsilə xaric etməsinə kömək edir.
- Oynaqları sürüşkən saxlayır və hərəkəti asanlaşdırır.
- Dərinin nəm balansının qorunmasına dəstək verir.
Kifayət qədər su içməyin əsas faydaları
1. Enerji səviyyəsini artırır
Yüngül susuzlaşma belə yorğunluq hissi yarada bilər. Kifayət qədər su qəbul etmək gün ərzində özünüzü daha enerjili hiss etməyə kömək edir.
2. Beyin fəaliyyətini dəstəkləyir
Su çatışmazlığı diqqətin azalmasına, yaddaşın zəifləməsinə və qərarvermənin çətinləşməsinə səbəb ola bilər. Xüsusilə zehni fəaliyyətlə məşğul olan insanlar üçün maye balansını qorumaq vacibdir.
3. Həzm sisteminin normal işləməsinə kömək edir
Kifayət qədər su içmək qidaların həzmini asanlaşdırır və qəbizliyin qarşısının alınmasına kömək edir. Liflə zəngin qidalanma ilə birlikdə su qəbulu bağırsaqların sağlam fəaliyyətini dəstəkləyir.
4. Böyrəklərin fəaliyyətini qoruyur
Böyrəklər orqanizmdə yaranan tullantı maddələri süzərək xaric edir. Kifayət qədər su qəbul etmək bu prosesə kömək edir və bəzi insanlarda böyrək daşı riskini azaltmağa dəstək ola bilər.
5. Dərinin sağlam görünməsinə kömək edir
Su dərinin elastikliyinin və nəm balansının qorunmasına dəstək verir. Təkcə çox su içmək bütün dəri problemlərini aradan qaldırmasa da, sağlam həyat tərzinin vacib hissəsidir.
6. Fiziki fəaliyyət zamanı performansı dəstəkləyir
İdman və ya ağır fiziki iş zamanı tərləmə nəticəsində bədən maye itirir. Bu itkini vaxtında bərpa etmək əzələlərin normal fəaliyyətinə və dözümlülüyə kömək edir.
Gün ərzində nə qədər su içmək lazımdır?
Hər kəs üçün dəqiq bir norma yoxdur. Suya olan ehtiyac yaş, cins, bədən çəkisi, hava şəraiti, fiziki aktivlik və sağlamlıq vəziyyətindən asılı olaraq dəyişir.
Ümumi tövsiyələrə əsasən:
- Qadınların gündə təxminən 2–2,7 litr, kişilərin isə 2,5–3,7 litr ümumi maye qəbul etməsi məqsədəuyğun hesab edilir. Bu miqdara içilən su ilə yanaşı, çay, şorba və qidalardakı maye də daxildir.
- İdman edən, isti iqlimdə yaşayan və ya çox tərləyən insanların maye ehtiyacı daha yüksək ola bilər.
Susuzlaşmanın əlamətləri
Orqanizm kifayət qədər maye almadıqda aşağıdakı əlamətlər müşahidə oluna bilər:
- Güclü susuzluq hissi
- Ağız quruluğu
- Tünd rəngli sidik
- Baş ağrısı
- Yorğunluq və halsızlıq
- Başgicəllənmə
- Diqqətin zəifləməsi
Bu əlamətlər davam edərsə və ya ağırlaşarsa, tibbi yardım almaq vacibdir.
Su içməyi vərdişə çevirməyin yolları
- Günə bir stəkan su ilə başlayın.
- İş masanızda və ya çantanızda su qabı saxlayın.
- Telefonunuzda su içmə xatırladıcısı qurun.
- Hər yeməkdən əvvəl bir stəkan su için.
- Şəkərli içkiləri mümkün qədər su ilə əvəz edin.
- İsti havalarda və fiziki fəaliyyət zamanı daha tez-tez su qəbul edin.
Azərbaycanda su içmə vərdişləri: Mövcud vəziyyət
Azərbaycan yay aylarında temperaturun yüksək olduğu ölkələrdən biridir. Xüsusilə Abşeron yarımadasında və aran bölgələrində isti hava səbəbindən orqanizmin mayeyə olan tələbatı artır. Buna baxmayaraq, gündəlik həyatda bir çox insan susuzluq hiss etmədikcə su içmir və su qəbulunu çay, qəhvə və ya şəkərli içkilərlə əvəz edir.
Digər tərəfdən, son illərdə sağlam həyat tərzinə marağın artması ilə birlikdə su içməyə diqqət yetirən insanların sayı da artır. İş yerlərində, idman zallarında və ictimai məkanlarda su qabı daşıyan insanlara daha tez-tez rast gəlinir. Bununla belə, mütəxəssislər qeyd edirlər ki, kifayət qədər maye qəbul etmək yalnız susuzluq hiss etdikdə su içməkdən ibarət deyil. Gün ərzində müntəzəm şəkildə su qəbul etmək orqanizmin normal fəaliyyətini dəstəkləyir.
Azərbaycanda su ilə bağlı müzakirələr təkcə sağlamlıq deyil, həm də su ehtiyatlarının səmərəli istifadəsi baxımından aktuallığını qoruyur. Son illərdə suya qənaətlə bağlı maarifləndirmə kampaniyaları həyata keçirilir və cəmiyyət arasında bu mövzuya maraq artır.
Nəticə
Kifayət qədər su içmək sağlam həyat tərzinin ən sadə, lakin ən təsirli vərdişlərindən biridir. Su orqanizmin demək olar ki, bütün sistemlərinin normal fəaliyyətinə dəstək verir, enerji səviyyəsini qorumağa, həzm və böyrək funksiyalarını dəstəkləməyə, həmçinin ümumi rifahı yaxşılaşdırmağa kömək edir. Gün ərzində müntəzəm su qəbul etməyi vərdiş halına gətirmək uzunmüddətli sağlamlığınıza əhəmiyyətli töhfə verə bilər.
Qeyd: Bu məqalə məlumatlandırma məqsədi daşıyır və tibbi məsləhət əvəzi deyil. Böyrək, ürək və ya digər xroniki xəstəlikləriniz varsa, qəbul etməli olduğunuz maye miqdarı barədə həkiminizlə məsləhətləşin.
İlahə BAYINDIR
