DÖRD GİZLİ VƏRDİŞ SİZİN VƏ ÖVLADLARINIZIN HƏYATINI MƏHV EDİR!
Son illərdə tibbi statistika ictimaiyyəti şok edən bir tendensiyanı təsdiqləyir: Ağır xroniki xəstəliklər – miokard infarktı (ürək tutması) və onkoloji patologiyalar (xərçəng) – artıq təqaüdçülərin deyil, məhz 20-50 yaş arasındakı gənc və aktiv insanların bioloji probleminə çevrilib. Elazinfo olaraq apardığımız dərin araşdırma bu tendensiyanın əsl səbəblərini və regional əhalinin risklərini aşkar edir.
ELAZ.İNFO xəbər verir ki, Beynəlxalq və yerli səhiyyə mənbələrindən əldə edilən statistik məlumatlar bu vəziyyətin kritik həddə çatdığını göstərir:
Rəsmi məlumatlara görə, regionumuzda ölüm hallarının əsas səbəbi Ürək-Damar Xəstəlikləridir. Kardioloqlar gənc pasiyentlərin damarlarında aterosklerozun (damar tutulması) inkişafının sürətlə cavanlaşmasını təsdiqləyir. Bu o deməkdir ki, 40 yaşlı bir şəxsin damarları bioloji olaraq 70 yaşlı insanın damarlarına bənzəyir.
Onkoloji diaqnozların insidenti (rastgəlmə tezliyi) yüksəlməyə davam edir. Həyat tərzi ilə əlaqəli olan Kolorektal Xərçəng kimi növlərin xüsusilə 50 yaşdan kiçik insanlarda daha tez-tez aşkarlanması göstərir ki, xəstəlik müdafiə sistemini erkən mərhələdə sıradan çıxarır.
RİSKİ SIFIRLAYAN 4 PATOGEN FAKTOR
Cavanlaşan ölümün əsas səbəbləri ətraf mühit və insan davranışında gizlənən, lakin tibbi nəticələri ölümcül olan dörd əsas faktorla əlaqədardır:
Xroniki Psixo-emosional Stress və Endotel Disfunksiyası:
Müasir həyat sürəti gəncləri daimi təzyiq altında saxlayır. Bu, bədəndə kortizol (stress hormonu) ifrazını artırır. Kortizolun yüksək olması arterial hipertenziyanı (yüksək təzyiq) tətikləyir və ən əsası, damarların daxili qatı olan endotel hüceyrələrini zədələyir. Endotelin zədələnməsi isə aterosklerozun başlanğıcıdır.
Yanlış Lipid Profili və Qidalanma Qüsuru:
Hədsiz doymuş yağlar, trans-yağlar və şəkər istehlakı qanda “pis” xolesterolun (LDL) səviyyəsini qaldırır. LDL gənc damarların divarında sürətlə toplanaraq aterosklerotik lövhələrin yaranmasına səbəb olur. Bu proses, damar tutulmasını 25-30 yaşlara endirən əsas biokimyəvi mexanizmdir.
Tütün Toksinləri və Sedentar Həyat:
Tütün məhsulları və hətta passiv siqaret çəkmə damar endotelini birbaşa məhv edən ən güclü toksin mənbəyidir. Paralel olaraq, fiziki aktivliyin çatışmazlığı metabolik sindromu (piylənmə, diabet) tətikləyir. Metabolik sindrom isə həm ÜDP, həm də bir çox onkoloji xəstəlik üçün birgə risk yaradır.
Profilaktik Anesteziya (Yoxlama Qorxusu):
Gənc insanlar özlərini toxunulmaz hesab edir və narahatlıqları “stresə” yozaraq həkimə müraciəti gecikdirirlər. Nəticədə xəstəliklər ilkin mərhələdə (tam müalicə olunan) deyil, artıq irəliləmiş və kritik mərhələdə aşkarlanır.
Bu kritik vəziyyətdən çıxış yolu mövcuddur:
Hər bir 30 yaşdan yuxarı şəxs, heç bir şikayəti olmasa belə, ildə bir dəfə lipid profili, qan şəkəri və qan təzyiqini yoxlatmalıdır.
Aktiv Vərdişlər: Stressi idarə etmək, qidalanma rasionunu ciddi şəkildə dəyişmək və gündəlik fiziki aktivliyi (minimum 30 dəqiqə sürətli gəzinti) həyat tərzinə çevirmək artıq seçim yox, həyati zərurətdir.
Unutmayın, vaxtında verilmiş hər qərar, cavanlaşan ölüm statistikasına qarşı atılan qətiyyətli addımdır.
Ruslan MƏMMƏDOV
