Güney Azərbaycan Milli Elitasının Dövlətçilik və İstiqlal Manifesti III Hissə Müəllif: Rıza Qaraçay Adından: SACN – South Azerbaijan Consulting Network (İsveç) Tarix bəzi nəsillərə adi həyat yaşamaq imkanı verir. Bəzi nəsillərə isə tarix yazmaq məsuliyyəti verir. Biz inanırıq ki, Güney Azərbaycan Türk Milləti bu gün ikinci mərhələni yaşayır. Bizim nəslimiz yalnız hadisələrin şahidi olmaq üçün deyil, gələcək dövlətimizin mənəvi və institusional təməllərini qurmaq üçün tarix qarşısında məsuliyyət daşıyır. İstiqlal təkcə siyasi hakimiyyətin dəyişməsi deyil. İstiqlal düşüncə azadlığıdır. İstiqlal milli iradədir. İstiqlal hüququn aliliyidir. İstiqlal insan ləyaqətidir. İstiqlal ədalətli dövlət idarəçiliyidir. Buna görə də gələcək Güney Azərbaycan dövləti təsadüfi qərarlarla deyil, milli strateji prinsiplərlə idarə olunmalıdır. Biz aşağıdakı prinsipləri gələcək dövlətçiliyimizin əsas istiqamətləri hesab edirik. I. Dövlət millətdən üstündür deyə deyil, millətin xidmətində olduğu üçün müqəddəsdir.
Dövlət heç vaxt müəyyən bir siyasi qrupun və ya şəxsin mülkü ola bilməz. Hakimiyyət xalqdan alınan müvəqqəti etimaddır. Dövlət isə gələcək nəsillərin əmanətidir. II. Ədalət dövlətin ilk qanunudur. Qanunlar dəyişə bilər. Konstitusiyalar yenilənə bilər. Hakimiyyətlər dəyişər. Lakin ədalət prinsipi dəyişməz qalmalıdır. Ədalət olmayan yerdə dövlət yalnız inzibati mexanizmə çevrilir. Ədalət olan yerdə isə dövlət millətin vicdanını təmsil edir. III. Milli birlik siyasi fərqlərdən üstündür. Fərqli ideologiyalar ola bilər. Fərqli partiyalar yarana bilər. Fərqli baxışlar səsləndirilə bilər. Lakin milli istiqlal məsələsində parçalanma qəbul edilə bilməz. Milli birlik vahid düşüncə deyil. Milli birlik ortaq məqsədə xidmət edən müxtəlif düşüncələrin əməkdaşlığıdır. IV. Dövlətçilik emosiyalarla deyil, strateji ağıl ilə idarə olunur. Duyğular milləti ayağa qaldıra bilər. Ancaq yalnız strateji ağıl dövləti yaşada bilər. Qərarlar gündəlik emosiyalar əsasında deyil, uzunmüddətli milli maraqlar nəzərə alınaraq qəbul edilməlidir. V. Şəffaflıq dövlətə inam yaradır. Gizlilik yalnız milli təhlükəsizlik tələb etdikdə əsaslandırıla bilər. İdarəetmənin ümumi prinsipi açıqlıq və hesabatlılıq olmalıdır. Dövlət xalqdan gizlənməməlidir. Çünki dövlət xalqındır. VI. Elm və bilik milli təhlükəsizliyin ayrılmaz hissəsidir. Müasir dünyada yalnız hərbi güc kifayət etmir.
Texnologiya. Süni intellekt. Elm. Təhsil. İnnovasiya. Bunlar XXI əsrin əsas strateji resurslarıdır. Milli inkişaf elmə qoyulan sərmayədən başlayır. VII. Güclü iqtisadiyyat müstəqilliyin təminatıdır. Siyasi istiqlal iqtisadi müstəqillik olmadan uzunömürlü ola bilməz. İstehsal edən. İxrac edən. Yeni texnologiyalar yaradan. Dünya bazarlarına inteqrasiya olunan iqtisadiyyat gələcək dövlətimizin əsas dayaqlarından biri olmalıdır. VIII. Milli mədəniyyət dövlətin ruhudur. Dilini itirən millət yaddaşını itirər. Yaddaşını itirən millət isə gələcəyini itirər. Azərbaycan türkcəsi dövlət həyatının bütün sahələrində qorunmalı və inkişaf etdirilməlidir. Ədəbiyyat. Musiqi. Teatr. Kino. Elm. Mətbuat. Milli kimliyin daşıyıcı sütunlarıdır. IX. Gənclər dövlətin gələcəyi deyil, bu günkü strateji sərvətidir. Onlara yalnız vəzifə vəd etmək kifayət deyil. Onlara məsuliyyət verilməlidir. İdarəetmədə iştirak imkanı yaradılmalıdır. Yeni nəsil dövlət quruculuğunun aktiv tərəfinə çevrilməlidir. X. Diaspor milli gücün qlobal davamıdır. Dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan milyonlarla soydaşımız yalnız icma deyil. Onlar milli diplomatiyanın, iqtisadi əlaqələrin və beynəlxalq təsirin mühüm hissəsidir. Diaspor vahid milli strategiya çərçivəsində fəaliyyət göstərməlidir. XI. Fərdin ləyaqəti dövlətin ləyaqətidir. Heç bir vətəndaş milli mənsubiyyətinə, siyasi baxışına, sosial vəziyyətinə və ya dini etiqadına görə hüquqlarından məhrum edilməməlidir. Qanun qarşısında bərabərlik gələcək dövlətimizin dəyişməz prinsiplərindən biri olmalıdır. XII. Dövlət qurmaq hakim olmaq deyil, xidmət etməkdir. Ən böyük rəhbər ən böyük xidmət edəndir. Ən böyük vəzifə ən böyük məsuliyyətdir. Hakimiyyət imtiyaz deyil
. Hakimiyyət xalqa verilən hesabat öhdəliyidir. Son Söz Bu manifest son söz deyil. Bu, başlanğıcdır. Bu, gələcək Güney Azərbaycan Konstitusiyasının mənəvi fəlsəfəsinə doğru atılmış ilk addımlardan biridir. Biz inanırıq ki, dövlətlər yalnız sərhədlərlə deyil, dəyərlərlə yaşayırlar. Ordular torpaqları qoruya bilər. Qanunlar idarə edə bilər. İqtisadiyyat inkişaf etdirə bilər. Lakin yalnız ədalət milləti birləşdirə bilər. Yalnız vicdan dövləti əbədiləşdirə bilər. Yalnız kamil liderlik istiqlalı nəsildən-nəslə daşıya bilər. Bu gün Təbriz danışır. Urmiya dinləyir. Ərdəbil düşünür. Zəncan ümid edir. Xoy, Maku, Marağa, Sulduz, Qoşaçay, Sərab, Meşkinşəhr, Muğan və Azərbaycanın bütün şəhərləri eyni tarixi məsuliyyətin çağırışını eşidir. Bu çağırış nifrətin deyil. Bu çağırış intiqamın deyil. Bu çağırış dövlət quruculuğunun, milli həmrəyliyin, hüququn aliliyinin və ədalətin çağırışıdır. Qoy gələcək nəsillər bizim haqqımızda belə yazsınlar: “Onlar parçalanmış bir milləti birləşdirdilər. Onlar ümidsizlik içində ümid yaratdılar. Onlar yalnız istiqlal uğrunda mübarizə aparmadılar, həm də ədalətə söykənən bir dövlətin təməlini qoydular. Buna görə də onların adı zamanın deyil, millətin yaddaşında əbədi qaldı.” Yaşasın Güney Azərbaycan Türk Milləti! Yaşasın milli birlik! Yaşasın ədalət! Yaşasın istiqlal!
Riza Qaraçay
