ELAZ.İNFO xəbər verir ki, “Aztelekom”un Sumqayıt Telekommunikasiya Qovşağında çalışan bir qrup işçinin redaksiyamıza müraciəti müəssisədə baş verənlərlə bağlı ciddi suallar yaradıb.
Redaksiyamıza müraciət edən əməkdaşların sözlərinə görə, hazırda qovşaqda bir sıra işçilərin əmək münasibətlərinə xitam verilməsi gündəmdədir. İddialara əsasən, işçilərə əmək müqaviləsinə işəgötürənin təşəbbüsü ilə xitam verilməsi əvəzinə “öz ərizənizlə işdən çıxın” təklif olunur.
İşçilərin bildirdiyinə görə, belə ərizə yazanlara müəyyən ödəniş veriləcəyi, razılaşmayan və məsələ ilə bağlı hər hansı quruma müraciət edən əməkdaşların isə həmin ödənişdən məhrum ediləcəyi bildirilib.
Ən diqqətçəkən iddia isə təklif olunan ödənişin məbləği ilə bağlıdır.
İşçilərin sözlərinə görə, öz ərizəsi ilə işdən ayrılmağa razılıq verən əməkdaşlara təxminən altı aylıq əməkhaqqı həcmində ödəniş ediləcəyi deyilir. Bunun əvəzində işçinin belə razılaşmaya getməməsi halında heç bir əlavə ödəniş edilməyəcəyi və onun başqa əsasla işdən azad olunacağı bildirildiyi iddia olunur.
Məsələnin hüquqi tərəfi
Burada əsas məsələ işçinin hansı əsasla işdən çıxarılmasıdır.
Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinə görə, işçi öz təşəbbüsü ilə əmək müqaviləsinə xitam verə bilər. Bunun üçün müəyyən edilmiş qaydada işəgötürənə yazılı ərizə ilə müraciət edilir.
Lakin işçilərin sayının və ya ştatların ixtisarı ilə əlaqədar əmək müqaviləsinə işəgötürənin təşəbbüsü ilə xitam verilməsi tamamilə başqa hüquqi prosedurdur.
Qanunvericilikdə işçilərin sayı azaldıqda və ya ştatlar ixtisar edildikdə işçinin əvvəlcədən xəbərdar edilməsi və müəyyən hallarda işdənçıxarma müavinətinin ödənilməsi nəzərdə tutulur. Müavinətin məbləği də işçinin həmin işəgötürəndəki əmək stajından asılı olaraq dəyişir.
Bu baxımdan işçinin öz ərizəsi ilə işdən çıxması ilə ştat ixtisarı əsasında işdən azad edilməsi arasında mühüm hüquqi fərq var.
Məhz buna görə əməkdaşlara öz ərizələri ilə işdən çıxmaq təklif edilməsi və bunun müqabilində xüsusi ödəniş vəd olunması məsələsini işçilər öz hüquqi haqları olaraq bilməlidirlər.
Əgər işçi könüllü şəkildə işdən ayrılmaq qərarına gəlirsə, tərəflər arasında ayrıca razılaşma ola bilər. Ancaq işçiyə ərizə yazmağa məcburiyyət yaradılması barədə iddialar varsa, bunun hüquqi əsasları ayrıca araşdırılmalıdır.
“Şikayət etsəniz, ödəniş olmayacaq” iddiası
İşçilərin redaksiyamıza çatdırdığı ən ciddi məqamlardan biri də məhz budur.
İddialara görə, əməkdaşlara məsələ ilə bağlı başqa qurumlara müraciət etməmələri və yaranmış vəziyyətlə bağlı şikayət etməmələri müqabilində altı aylıq əməkhaqqına yaxın ödəniş veriləcəyi bildirilib.
Əgər bu məlumat təsdiqlənərsə, burada bir neçə sual ortaya çıxır:
- Belə ödəniş hansı hüquqi əsasla həyata keçiriləcək?
- İşçi ilə ayrıca razılaşma imzalanacaqmı?
- Ödənişin məbləği necə hesablanacaq?
- İşçinin əmək müqaviləsinə hansı əsasla xitam veriləcək?
- İşçi öz ərizəsi ilə çıxarsa, həmin ödənişin verilməsi hansı sənədlə təminat altına alınacaq?
- İşçiyə hər hansı dövlət qurumuna və ya məhkəməyə müraciət etməməsi şərti qoyulursa, bunun hüquqi əsası nədir?
Bu sualların cavabları həm işçilər, həm də ictimaiyyət üçün əhəmiyyətlidir.
Çünki əmək münasibətlərinə xitam yalnız iş yerini itirən şəxsin məsələsi deyil. Xüsusilə böyük və strateji rabitə müəssisəsində aparılan kadr dəyişiklikləri xidmətin davamlılığı və əmək kollektivinin gələcəyi baxımından da diqqət tələb edir.
Qovşaqda belə problem ilk dəfə deyil
Sumqayıt Telekommunikasiya Qovşağında əməkdaşların problemləri ilə bağlı bundan əvvəl də mediada məlumatlar yayılıb.
2025-ci ilin oktyabrında qovşaq əməkdaşlarının əməkhaqlarının uzun müddət artırılmaması ilə bağlı şikayətləri mediada işıqlandırılmışdı. Daha sonra bəzi əməkdaşlar qəfil keçirilən imtahan və həmin prosesdən sonra işdən çıxarıldıqları barədə müraciət etmişdilər. İşçilər yeni avadanlıqlarla bağlı biliklərin tələb edildiyini, lakin həmin avadanlıqlarla bağlı əvvəlcədən təlim keçirilmədiyini bildirmişdilər.
Yeni müraciətlər həmin müəssisədə əmək münasibətləri ilə bağlı sualların yenidən gündəmə gəlməsinə səbəb olur.
Rəhbərlikdən açıqlama gözlənilir
ELAZ.İNFO olaraq məsələ ilə bağlı həm “Aztelekom” rəhbərliyinin, həm də Sumqayıt Şimal-Şərq Regional Filialının mövqeyini öyrənməyə hazırıq.
Xüsusilə aşağıdakı sualların cavabı maraqlıdır:
1. Hazırda Sumqayıt Telekommunikasiya Qovşağında ixtisar aparılırmı?
2. Neçə əməkdaşın işdən azad edilməsi planlaşdırılır?
3. İşçilərə öz ərizələri ilə işdən çıxmaları təklif edilirmi?
4. Öz ərizəsi ilə çıxan əməkdaşlara altı aylıq əməkhaqqı həcmində ödəniş veriləcəyi barədə məlumat doğrudurmu?
5. Belə ödəniş hansı hüquqi əsasla həyata keçiriləcək?
6. İşçilərə aidiyyəti dövlət qurumlarına və ya digər instansiyalara müraciət etməmələri ilə bağlı hər hansı şərt qoyulubmu?
7. İxtisar aparılırsa, Əmək Məcəlləsinin tələblərinə uyğun olaraq işçilərin xəbərdar edilməsi və onlara qanunla nəzərdə tutulan ödənişlərin verilməsi necə təmin olunacaq?
ELAZ.İNFO məsələnin bütün tərəflərinin mövqeyini dinləməyə və qarşı tərəfin təqdim edəcəyi açıqlamanı olduğu kimi dərc etməyə hazırdır.
Hazırda işçilərin səsləndirdiyi iddiaların hüquqi qiymətini verməkdən çəkinirik. Bununla belə, əməkdaşların müraciətində səslənən məsələlər cavablandırılmalı və ictimaiyyətə aydınlıq gətirilməlidir.
Çünki söhbət təkcə bir neçə əməkdaşın iş yerini itirməsindən getmir. Burada əmək hüquqları, işçinin öz iradəsi ilə qərar verməsi və işəgötürənin ixtisar prosesində üzərinə düşən öhdəliklər kimi məsələlər dayanır.
Qeyd edək ki, yazı çapa gedəndə məlum oldu ki, artıq 20-yə yaxın işçi işdən çıxarıldı. Maraqlı olan odur ki, azad olunan 40 illik iş stajına malik olan bu işçilərin yerinə yeni işçi götürüləcək?
ELAZ.İNFO mövzunu izləməyə davam edəcək.
