ELAZ.İNFO xəbər verir ki, 12 avqust 2026-cı ildə ilin ikinci və sonuncu Günəş tutulması baş verəcək.
Astronomiya həvəskarlarının böyük maraqla gözlədiyi hadisə tam Günəş tutulması olacaq. Lakin bu nadir səma hadisəsini bütün ölkələrdən izləmək mümkün olmayacaq.
NASA-nın məlumatına görə, tam tutulma zolağı Qrenlandiya, İslandiya, Şimali Rusiya, Atlantik okeanı, İspaniya və Portuqaliyanın kiçik bir hissəsindən keçəcək. Şimali yarımkürənin bir sıra digər ərazilərində isə tutulma qismən müşahidə olunacaq.
Günəş tutulması Azərbaycandan görünəcək?
Xeyr.
12 avqust 2026-cı il Günəş tutulması Azərbaycan ərazisindən müşahidə olunmayacaq. Bakı üzrə astronomik təqvim məlumatlarında da növbəti görünən Günəş tutulması kimi 2 avqust 2027-ci il qismən Günəş tutulması göstərilir.
Bu səbəbdən Azərbaycanda yaşayan şəxslər bu gün baş verəcək tam Günəş tutulmasını birbaşa səmada izləyə bilməyəcəklər.
Tam Günəş tutulması haralarda müşahidə olunacaq?
Tutulmanın tam fazası Ayın Günəşin qarşısından keçərək Günəşin görünən diskini tamamilə örtə bildiyi dar zolaqda müşahidə ediləcək.
NASA-nın məlumatına əsasən, tam tutulma əsasən:
- Qrenlandiyada;
- İslandiyada;
- Şimali Rusiyada;
- İspaniyada;
- Portuqaliyanın kiçik hissəsində;
- Atlantik okeanının müəyyən ərazilərində müşahidə olunacaq.
İspaniyanın bəzi ərazilərində Günəş tutulması axşam saatlarında, Günəş batmazdan əvvəl baş verəcək. NASA-nın təqdim etdiyi məlumatlara görə, məsələn, Madriddə tutulmanın maksimum mərhələsi yerli vaxtla təxminən 20:32-də, Leonda isə 20:32-də olacaq.
Günəş tutulması necə baş verir?
Günəş tutulması Ayın Yer ilə Günəş arasından keçməsi və Günəşin qarşısını qismən və ya tamamilə kəsməsi zamanı baş verir.
Ayın kölgəsinin tam düşdüyü ərazidə insanlar tam Günəş tutulmasını, kölgənin yarımkölgə hissəsində yerləşən ərazilərdə isə qismən Günəş tutulmasını müşahidə edə bilirlər.
Tam tutulma zamanı Günəşin parlaq səthi Ay tərəfindən tam örtülür və qısa müddət ərzində Günəşin xarici atmosferi – tacı daha aydın görünür. Məhz bu səbəbdən tam Günəş tutulmaları astronomlar üçün də xüsusi elmi əhəmiyyət daşıyır.
Tutulma nə qədər davam edəcək?
12 avqust tutulmasının bütün planet üzrə qismən fazası bir neçə saat davam edəcək. NASA-nın məlumatına görə, tam tutulma zolağında Günəşin tam örtülməsi əksər müşahidə nöqtələrində iki dəqiqədən az davam edəcək.
Tutulmanın mərkəzinə yaxın bəzi ərazilərdə tam faza bir qədər uzun olacaq, lakin bu müddət yenə də iki dəqiqə yarımdan azdır.
Günəş tutulmasına adi gözlə baxmaq olarmı?
Günəş tutulmasını müşahidə edərkən gözlərin qorunmasına xüsusi diqqət yetirmək lazımdır.
NASA xəbərdarlıq edir ki, qismən Günəş tutulması zamanı Günəşə birbaşa baxmaq təhlükəlidir. Bunun üçün xüsusi Günəş müşahidə eynəklərindən və ya təhlükəsiz Günəş filtrlərindən istifadə edilməlidir. Alternativ olaraq, Günəşin görüntüsünü dolayı şəkildə müşahidə etməyə imkan verən pinhole projector kimi üsullardan istifadə etmək mümkündür.
Adi gün eynəkləri Günəşə birbaşa baxmaq üçün qoruyucu vasitə hesab edilmir.
2026-cı ildə daha hansı tutulmalar olacaq?
2026-cı ildə ümumilikdə iki Günəş və iki Ay tutulması baş verir.
12 avqustdakı tam Günəş tutulmasından sonra 27–28 avqust tarixlərində qismən Ay tutulması baş verəcək. Bakı üzrə astronomik təqvimə əsasən, həmin Ay tutulmasının penumbral mərhələsi Azərbaycandan müşahidə edilə biləcək.
Azərbaycanda Günəş tutulmasını nə vaxt görə biləcəyik?
Bakı üzrə növbəti görünən Günəş tutulması 2 avqust 2027-ci ildə baş verəcək və qismən Günəş tutulması kimi müşahidə olunacaq.
Yəni 12 avqust 2026-cı ildə Azərbaycandan tam Günəş tutulmasını görmək mümkün olmayacaq. Bunun üçün tutulmanın tam zolağına düşən ərazilərdən birində olmaq lazımdır.
Nəticə
Beləliklə, 12 avqust 2026-cı ildə tam Günəş tutulması baş verəcək, lakin bu astronomik hadisə Azərbaycan ərazisindən görünməyəcək.
Tam tutulmanı Qrenlandiya, İslandiya, Şimali Rusiya və İspaniyanın müəyyən ərazilərində müşahidə etmək mümkün olacaq. Azərbaycanda isə astronomiya həvəskarları növbəti görünən Günəş tutulmasını 2027-ci ilin avqustunda izləyə biləcəklər.
İlahə BAYINDIR
