Vergi siyasəti nədir? Son illərdə vergilərə edilmiş dəyişikliklər. Bütün bunlar və digərləri ilə bağlı ELAZ.İNFO sizə qısa analitik yazını təqdim edir:
-Vergi sistemi dövlətin iqtisadi siyasətinin əsas alətlərindən biridir. İqtisadi inkişafın təmin edilməsi, sahibkarlığın stimullaşdırılması və sosial rifahın artırılması məqsədilə vergilər sahəsində vaxtaşırı dəyişikliklər edilir. Son illərdə vergi qanunvericiliyində aparılan islahatlar daha şəffaf və səmərəli vergi mühitinin formalaşdırılmasına yönəlmişdir.
Azərbaycan Respublikasında Vergi Məcəlləsinə edilən son dəyişikliklər vergi mühitini modernləşdirmək, investor və sahibkarlar üçün şərait yaratmaq, vergi yükünü balanslaşdırmaq və vergi inzibatçılığını təkmilləşdirmək məqsədi daşıyır. 2025-ci ilin sonunda qanunlaşdırılmış dəyişikliklər 2026-cı ildən qüvvəyə mindi.
1. Vergi siyasətinin məqsədi və ümumi istiqaməti
- Sahibkarlığın təşviqi və vergi yükünün azaldılması.
- Vergi nəzarəti və inzibatçılıq mexanizmlərinin yaxşılaşdırılması.
- Beynəlxalq standartlarla uyğunlaşdırma və vergi şəffaflığının artırılması.
2. Vergi administrasiyası və nəzarəti
– Vergi qeydiyyatı və məlumat mübadiləsi:
Fiziki və hüquqi şəxslər bank hesabı açarkən və ya maliyyə xidmətlərindən istifadə edərkən vergi rezidentliyi məlumatını təqdim etməlidir. Əgər rezidentlik statusu dəyişərsə, bu barədə banklara 30 gün ərzində məlumat verilməlidir.
– Elektron xidmətlərin tətbiqi:
Vergi ilə bağlı sənədlər və müraciətlər mümkün olduqda elektron kabinet vasitəsilə təqdim edilir; kağız sənədlər istifadəsi məhdudlaşdırılır.
3. Vergi güzəştləri və təşviq tədbirləri
– POS-terminal əməliyyatları üçün güzəşt:
Ticarət və xidmət sahəsində qeyri-nağd əməliyyatlarda (POS terminal vasitəsilə) müəyyən edilmiş vergilər 0,5 əmsalla hesablanır ki, bu da rəqəmsal ödənişləri təşviq edir.
– Mədəniyyət və media sahəsinə dəstək:
Bu sahələrdə fəaliyyət göstərən subyektlər üçün müəyyən vergi güzəştləri və gəlir/ƏDV azadolmaları tətbiq edilir və müddətləri artırılır.
–Kənd təsərrüfatı və digər sektorlara dəstək:
Vergilər və subsidiyalarla bağlı məlumat mübadiləsinin gücləndirilməsi ilə dövlət dəstəyi prosedurları daha şəffaf olur.
4. Vergi ödəyiciləri üçün yeni qaydalar
–Vergi proseslərinin elektron qeydiyyatı:
Fiziki şəxslər vergi qeydiyyatı və ləğvi proseslərini elektron vasitələrlə həyata keçirə bilərlər.
- Sanksiyalar və maliyyə cəzaları:
Vergi ödəyiciləri üçün müvafiq sənədlərin gec təqdim edilməsi və ya keyfiyyətsiz məlumat verilməsi hallarında konkret maliyyə sanksiyaları tətbiq olunur.
Azərbaycan Vergi Məcəlləsində aparılan dəyişikliklər əsasən vergi yükünün azaldılması, vergi inzibatçılığının təkmilləşdirilməsi və sahibkarlıq mühitinin yaxşılaşdırılmasına yönəlib. Yeni qaydalar nağdsız ödənişləri təşviq edir, məlumat mübadiləsini gücləndirir və vergi ödəyiciləri üçün daha şəffaf vergi prosedurları təmin edir.
Mehriban MƏMMƏDLİ
