Mətbəximizin əvəzolunmaz hissəsi olan mikrodalğalı sobaların kəşfi, əslində, böyük bir təsadüfün və diqqətli bir müşahidənin nəticəsidir. Bu texnologiyanın arxasında nə bir kulinariya mütəxəssisi, nə də mətbəx dizayneri dayanırdı. Hər şey bir mühəndisin cibindəki şokoladın gözlənilmədən əriməsi ilə başladı.
ELAZ.İNFO xəbər verir ki, mikrodalğalı sobanın hekayəsi 1945-ci ildə, İkinci Dünya Mühafibəsi dövründə radar sistemləri üzərində çalışan amerikalı mühəndis Persi Spenser ilə başlayır. “Raytheon” şirkətində çalışan Spenser, magnetron (mikrodalğa istehsal edən cihaz) üzərində sınaqlar apararkən qəribə bir hadisə ilə qarşılaşdı: cihazın qarşısında dayandığı qısa müddət ərzində cibindəki şokolad tamamilə ərimişdi.
Spenser bu vəziyyətdən qorxmaq əvəzinə, məsələnin elmi tərəfi ilə maraqlandı. O anladı ki, radar dalğaları (mikrodalğalar) maddənin daxilindəki molekulları hərəkətə gətirərək daxili istilik yaradır.
İlk Sınaqlar: Qarğıdalı və Yumurta Mühəndis dərhal nəzəriyyəsini praktika ilə yoxlamağa qərar verdi: Partlamış qarğıdalı: Spenser laboratoriyaya bir torba qarğıdalı gətirdi və onları dalğaların qarşısına qoydu. Saniyələr içində qarğıdalılar bütün laboratoriyaya dağıldı. Bu, tarixdə mikrodalğa ilə hazırlanan ilk qida oldu. Partlayan yumurta: Növbəti sınaq yumurta üzərində aparıldı. Lakin bu dəfə nəticə bir az “dağıdıcı” oldu – yumurta daxili təzyiqdən partlayaraq Spenserin köməkçisinin üzünə sıçradı.
1947-ci ildə ilk kommersiya məqsədli mikrodalğalı soba satışa çıxarıldı. Lakin həmin vaxt bu cihazlar indiki kimi yığcam deyildi. İlk modelin hündürlüyü təxminən 1.8 metr, çəkisi isə 340 kiloqram idi. Qiyməti isə o dövr üçün astronomik rəqəm sayılan 5000 dollar civarında idi.
Persi Spenserin şokoladlı hekayəsi bizə sübut edir ki, böyük ixtiralar çox vaxt planlaşdırılmış laboratoriya təcrübələrindən deyil, gündəlik həyatdakı kiçik detallara qarşı göstərilən maraqdan doğur. Bu gün cəmi bir neçə dəqiqəyə yeməyimizi isidə biliriksə, bunu o gün əriyən şokolada və bir mühəndisin sonsuz marağına borcluyuq.
Maraqlı fakt: Mikrodalğalı sobalar qidanı radiasiya ilə deyil, su molekullarını saniyədə milyonlarla dəfə titrətməklə (sürtünmə yaradaraq) isidir.
Ruslan MƏMMƏDOV
