Fransız alimi Rigobert Bonnenin xəritəsində olan saxtakarlıq
Moskva, Mar’ina Roşça rayonunda “Moskva Erməni Muzeyi və Millətlər Mədəniyyəti” adlı muzey fəaliyyət göstərir. Bu muzeydə nümayiş etdirilən ermənilərin saxtakarlıqları o qədər çoxdur ki, insan özünə sual verir: “Axı hara qədər, nə qədər yalan danışmaq olar”. İndi Sizlərə bu muzeydə sərgilənən və ermənilərin üzərində saxtakarlıq etdiyi xəritəni təqdim edirəm.
Saytda daxil olanda https://www.armmuseum.ru/news-blog/jacques-nicolas-bellin-and-his-armenia?utm_referrer=https://dzen.ru/media/id/5a411ceddcaf8e52251d61cf/69fa206dce39f975cfcbb488 belə bir saxta xəritə qarşımıza çıxır. Ermənilər xəritə barədə məlumat löhvəsinə yazıblar:
“ABŞ Konqres Kitabxanasının fondunda kiçik bir mis qravür vərəqi saxlanılır. Bu, atlasdan çıxarılmış, arxiv möhürü vurulmuş və aşağı sahəsinə karandaşla “Le Petit Maritime Atlas. 1764. Bellin” qeydi edilmişdir. Bu, Jak-Nikola Bellin tərəfindən həmin ildə, onun beş cildlik əsas əsəri “Kiçik Dəniz Atlası” nəşr olunduğu vaxt yaradılmış “Carte de l’Arménie, Géorgie et pays voisins” — yəni Ermənistan, Gürcüstan və qonşu ölkələrin xəritəsidir”
İndi gəlin bu saxtakar millətin yalanlarını bir bir üzə çıxaraq. Bunun üçün kartoqrafiya üzrə müraciət etdiyim və kömək üçün xahiş etdiyim xarici peşəkar mütəxəssislərin gəldiyi qənaətləri sizinlə bölüşürəm:
-“Şəkildəki yazıların kənarlarındakı “pikselleşmə” və ya bəzi rənglərin həddindən artıq canlı olması onun orijinal kağız deyil, rəqəmsal olaraq işlənmiş və ya bərpa edilmiş versiya olduğunu göstərir.”
-“Xəritənin aşağı künclərindəki “Jacqueline-Andre BARGUIRDJIAN” və “Jacques KHANZADIAN” adlarını araşdırsanız, bu şəxslərin köhnə xəritələri toplayan və ya onları müəyyən bir siyasi-tarixi məqsədlə yenidən nəşr edən şəxslər olduğunu görə bilərsiniz. Bu, xəritənin orijinal 18-ci əsr nüsxəsi deyil, sonrakı dövrün “reproduksiyası” olduğunu sübut edir. 1780-ci ildə çap olunmuş orijinal xəritədə 150 il sonra doğulmuş şəxslərin adları ola bilməz.”
-“18-ci əsr xəritələri mis lövhələrdə qazılaraq çap olunurdu. Orijinal xəritələrdə xətlər çox incə və detallı olur. Bu şəkildəki bəzi xətlər çox qalın və qaba görünürsə, bu onun üzərində sonradan redaktə edildiyini göstərir.”
İndi isə öz fikirimizi yazaq.
Xəritənin iddia etdiyi dövrdə istifadə olunmayan coğrafi adların və ya siyasi sərhədlərin olub-olmadığına baxsaq görərik ki, əksər toponimlər o dövrün fransız kartoqrafiyasında fərqli yazılıb və ermənilərin təqdim etdiyi xəritədən fərqlənir.
Sərhəd xətləri, rənglər və ya bölgə adları (məsələn, “Armenie” yazısının ölçüsü və yeri) orijinaldan fərqlidirsə, bu, xəritənin sonradan siyasi məqsədlərlə redaktə edildiyinin sübutudur. Biz açıq gözlə görürük ki, o dövrün fransız kartoqrafiyasının qaydalarına uyğun olmayan (məsələn, “y” əvəzinə “i” istifadəsi kimi kiçik detallar) yazılışlar var və bu birdaha isbat edir ki, ermənilərin muzeydə sərgilədiyi xəritə saxtadır.
Şəkli böyüdüb baxanda görürük ki, “Armenie” və ya digər iri yazılar xəritənin altındakı coğrafi detalların üzərinə çox təmiz və sanki “yapışdırılmış” kimi düşüb ki, rəqəmsal və ya mexaniki yolla əlavə edildiyini isbat edir. 18-ci əsr xəritələri mis lövhələrdən çap olunurdu. Orijinal xəritənin kənarlarında lövhənin kağıza basılması nəticəsində yaranan “çökəklik” izi olur. Burda isə yoxdur. Orijinal Bonne xəritələrində çox vaxt “Erivan” yerinə “Irvan” və ya fərqli arxaik formalar işlədilir.
Son olaraq qeyd edim ki, ermənilər öz saxtakarlıqları ilə özlərini və avam erməni diasporunu aldada bilər. Biz isə onların bütün yalanlarını anında aşkar edirik.
.Zaur Əliyev
Prof.Dr