ELAZ.İNFO xəbər verir ki, gündəlik həyatımızda tez-tez rast gəldiyimiz təsbeh, istifadə olunduğu mühitdən asılı olaraq tamamilə fərqli və dərin mənalar daşıyır. İbadət vəhdətindən həbsxana iyerarxiyasına qədər təsbeh hansı gizli ismarıcları ötürür?
İslam dinində təsbeh (təsbih) “Sübhənallah” (Allah hər cür çatışmazlıqdan uzaqdır) kəlməsindən götürülüb. Dini baxımdan təsbeh sadəcə bir sayğac deyil, mənəvi təmizlənmənin rəmzi 99-luq təsbehlər: Allahın 99 ismini zikr etmək üçün istifadə olunur. 33-lük təsbehlər: Namazdan sonrakı təsbihatın (33 dəfə Sübhənallah, Əlhəmdülillah, Allahu Əkbər) sayını itirməmək üçündür. Mənəvi tərəfi: Hər bir dənənin çevrilməsi insanın Yaradanla bağını möhkəmləndirməyi və diqqətini dünyəvi işlərdən ayırmağı təmsil edir.
Kriminal aləmdə təsbeh: “Səbir” və iyerarxiya. Həbsxana və məhbus subkulturasında təsbeh dindən fərqli olaraq, şəxsin xarakterini və statusunu nümayiş etdirən bir atributdur. Bu mühitdə təsbehin bir neçə əsas funksiyası var: Boltuşka” (Çevirmə təsbehlər): Adətən 13 dənədən ibarət olur. Bu təsbehlər zikr üçün deyil, barmaqlar arasında sürətlə fırladılaraq çeviklik və səriştə göstərmək üçündür. Status göstəricisi: Təsbehin materialı (xüsusi qətran, kəhrəba, çörək içi, heyvan sümüyü) və üzərindəki həkk olunmuş işarələr sahibinin “nüfuzunu” göstərir. Psixoloji təsir: Dar məkanda təsbeh çevirmək stressi azaltmağın, düşüncələri cəmləməyin və “səbir” nümayiş etdirməyin ən yaygın yoludur.
Bir çox həbsxana qaydalarına görə, təsbeh çevirmə tərzi insanın o anki psixoloji vəziyyətini — qəzəbli olduğunu, gözləmə mövqeyində olduğunu və ya söhbətə açıq olduğunu ətrafındakılara səs çıxarmadan izah edən bir “lal dil” hesab olunur.
Təsbeh hazırlanan daşların təbiətdəki və insan enerjisindəki rolu da fərqlidir:
- Kəhrəba: Əsəbləri sakitləşdirir və klassik status rəmzidir.
- Oltu daşı (Qara kəhrəba): Mənfi enerjini götürdüyünə inanılır.
- Kuka: Bakteriya əleyhinə xüsusiyyəti ilə tanınır, istifadə edildikcə rəngi tündləşir.
Ruslan MƏMMƏDOV
