ELAZ.İNFO xəbər verir ki, arxeoloqlar Şimal-Qərbi Qafqazda yerləşən Kuva mağarasında unikal tapıntılara imza atıblar. Mağaradan tapılan 159 ədəd dəniz ilbizindən hazırlanmış muncuq, bölgənin qədim sakinləri ilə Xəzər sahili regionunun sakinləri arasında sıx əlaqələrin və texnologiya mübadiləsinin olduğunu sübut edir. Tapıntılar təqribən 10 min illik çöküntü təbəqələrində aşkar edilib. Söhbət sadə qabıq parçalarından deyil, xüsusi texnologiya ilə hazırlanmış “operkulum”lardan (ilbizin qabığını bağlayan qapaqlar) gedir.
Tapıntının xüsusiyyətləri: Ölçü: Muncuqların diametri təxminən 0,5-0,7 sm-dir. İşlənmə texnikası: Mərkəzlərində xüsusi deşiklər açılıb və xarici tərəfləri hamarlanıb. Unikallıq: Bu cür bəzək əşyaları Qafqazın digər dayanacaqlarında rast gəlinmir, lakin Şimal-Qərbi Xəzər regionu üçün xarakterikdir.
2021 və 2024-cü illərdə aparılan qazıntılar zamanı məlum olub ki, Kuva mağarası uzun müddət müxtəlif insan növlərinə sığınacaq olub: Neandertallar (40-50 min il əvvəl): Mağaranın ən qədim təbəqəsində neandertallara xas olan çaxmaqdaşı alətlər və ovlanmış dağ keçisi sümükləri tapılıb. İqlim dəyişikliyi (24-40 min il əvvəl): Soyuqlaşma səbəbindən mağara uzun müddət boş qalıb və neandertalların Qafqazdan yoxa çıxması ilə nəticələnib. Müasir insanlar (22-24 min il əvvəl): Mağaraya daha sonra müasir tipli insanlar yerləşib. Onlar artıq mürəkkəb ov silahları — ox ucluqları, ət kəsmək üçün bıçaqlar və dəri emalı üçün qaşovlar hazırlayırdılar.
Layihənin rəhbəri, tarix elmləri namizədi Vladimir Doroqiçev bildirir ki, Kuva mağarası Şimal-Qərbi Qafqazın ən şərqində yerləşən neandertal dayanacağı kimi müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Bu tapıntı Qafqazın ilk insanlar tərəfindən məskunlaşması prosesini və onların digər regionlarla olan mədəni-texnoloji əlaqələrini daha dərindən anlamağa imkan verir. Gələcək qazıntılar zamanı mağaranın dərinliklərində neandertallara aid daha qədim izlərin öyrənilməsi planlaşdırılır.
Ruslan MƏMMƏDOV
