ELAZ.İNFO xəbər verir ki, Azərbaycan bank sistemində köklü dəyişikliklərə səbəb olacaq yeni mərhələ başlayır. Mərkəzi Bank ölkənin bank sektoru üçün beynəlxalq “Basel III” standartlarına tam keçid qrafikini təsdiqləyib. Bu qərar rəsmi sənədlərdə texniki terminlərlə ifadə olunsa da, mahiyyət etibarilə sıravi vətəndaşın və gənc sahibkarın cibinə birbaşa təsir edəcək.
“Basel III” nədir? Bu, bankların maliyyə dayanıqlığını artırmaq üçün tətbiq edilən ən sərt beynəlxalq qaydalar toplusudur. Məqsəd bankların hər hansı iqtisadi böhran zamanı dövlət yardımına ehtiyac duymadan ayaqda qalmasını təmin etməkdir. Lakin bu təhlükəsizlik “yastığı” kredit bazarında yeni qaydalar diktə edir. Kredit şərtləri necə dəyişir? Mənbələrimizdən əldə etdiyimiz məlumata görə, bu keçid bir neçə ciddi dəyişikliyi qaçılmaz edir: Banklar artıq hər müraciət edənə asanlıqla kredit verməyəcək. Kredit verilməsi zamanı müştərinin risk profili və şəffaflığı ən yüksək səviyyədə yoxlanılacaq. Xüsusilə yeni iş quran gənclər üçün girov və maliyyə hesabatlılığı tələbləri artacaq. “Basel III” qaydalarına görə, banklar riskli layihələrə kredit ayırarkən öz ehtiyatlarından daha çox vəsait dondurmalı olurlar ki, bu da onları daha “mühafizəkar” davranmağa məcbur edir. Banklar əllərində daha çox nağd vəsait saxlamalı olacaqlar. Bu isə bazarda uzunmüddətli kreditlərin (məsələn, 10-15 illik biznes kreditləri) azalmasına və ya şərtlərinin ağırlaşmasına səbəb ola bilər. Ekspertlərin fikrincə, bu keçid həm də Azərbaycanın yaxın gələcəkdə tətbiq edəcəyi “Rəqəmsal Manat” (CBDC) layihəsi üçün zəmin hazırlayır. Bank sistemi daha şəffaf və rəqəmsal nəzarətə uyğun hala gətirilir.
Ruslan MƏMMƏDOV
