ELAZ.İNFO xəbər verir ki, sənətşünas Sara Bondun qələmə aldığı son araşdırma muzey dünyasında və incəsənət tarixində köklü bir dəyişikliyin carçısı olub. Nyu-Yorkun məşhur “Metropolitan” İncəsənət Muzeyində (The Met) nümayiş olunan “Chroma: Ancient Sculpture in Color” sərgisi, antik dövrə dair estetik təsəvvürləri alt-üst edib. Sərgini ziyarət edən yaşlı nəsil heykəllərin rəngli bərpalarını görəndə şoka düşüblər. Çoxları bu rəngli görüntüləri “zövqsüz” və “həddindən artıq parlaq” adlandırsa da, uşaqlar və gənc nəsil bu rəngli dünyanı daha təbii qəbul ediblər. Əslində isə sənət tarixi illərdir bizə “klassik heykəltəraşlıq ağ mərmərdir” fikrini aşılasa da, antik Yunanıstan və Roma dünyası əslində rənglər içində çimirdi.
Arxeoloqlar Vinsens Brinkman və Ulrike Kox-Brinkman 40 ildən çox vaxtlarını antik əsərlərin üzərindəki piqment qalıqlarını araşdırmağa həsr ediblər. Onların apardığı bərpa işləri göstərir ki: Heykəllərin geyimləri al-əlvan naxışlarla bəzədilib; Döyüşçü fiqurlarının qulaqlarından süzülən qan damcıları belə qırmızı boya ilə təsvir olunub; Hətta məşhur Sfinks fiqurları qızıl vərəqlər və təbii piqmentlərlə rənglənib. Sara Bond qeyd edir ki, antik heykəllərin yalnız ağ mərmərdən ibarət olduğu fikri sonradan formalaşmış bir mifdir. Bu mif uzun illər boyu Avropa mərkəzli “təmizlik” və “üstünlük” ideologiyasının bir parçası kimi istifadə edilib. Muzeylərin indi bu rəngli keçmişi qəbul etməsi, sənət tarixindəki “irqçi” yanaşmaların da aradan qaldırılmasına xidmət edir.
“Metropolitan” muzeyindəki bu sərgi sübut etdi ki, antik dünya bizim düşündüyümüzdən qat-qat rəngli, canlı və “çılğın” olub. Bizim “klassik gözəllik” hesab etdiyimiz ağ mərmərlər, əslində zamanın boyaları sildiyi yarımçıq əsərlərdir.
Ruslan MƏMMƏDOV
