ELAZ.İNFO xəbər verir ki, Rusiyanın “Skoltex” Elm və Texnologiya İnstitutunun alimləri aviasiya və energetika sahəsində mühüm sıçrayışa imza atıblar. Tədqiqatçılar ekstremal temperaturlara davam gətirən, xüsusi “perovskit” strukturuna malik yeni keramika materialı hazırlayıblar.
Yeni material ilk növbədə təyyarə mühərriklərinin və qaz turbinlərinin daxili hissələrini həddindən artıq qızmadan qorumaq üçün nəzərdə tutulub.
Sınaqlar zamanı yeni keramika 2000 dərəcə Selsi temperaturda belə əriməyib. Hazırda istifadə olunan materiallar isə 1200 dərəcədən sonra öz xüsusiyyətlərini itirməyə başlayır. Materialın istilik keçiriciliyi mövcud dünya standartlarından daha aşağıdır ki, bu da mühərrikin metal detallarını daha effektiv qoruyur.
Tədqiqatın rəhbəri, professor Artem Oqanov bildirib ki, bu kəşf süni intellekt və molekulyar dinamika modelləşdirilməsi sayəsində mümkün olub. Alimlər superkompüterlər vasitəsilə 20 min atomun yüksək temperaturda necə davranacağını əvvəlcədən hesablayıblar. Bu üsul onlara sınaq-yanılma metoduna vaxt itirmədən ən ideal tərkibi tapmağa imkan verib.
Bu texnologiyanın tətbiqi aviasiya sənayesində bir neçə üstünlük vəd edir: Daha yüksək FİƏ: Mühərriklər daha yüksək temperaturda işləyə bildiyi üçün yanacaq səmərəliliyi artacaq. Uzunömürlülük: Turbin pərlərinin aşınması azalacaq və təmir intervalları uzanacaq. Təhlükəsizlik: Ekstremal şəraitdə detalların çatlaması və ya deformasiyası riski minimuma enəcək.
Tədqiqatın nəticələri artıq nüfuzlu “Ceramics International” elmi jurnalında dərc olunub və yaxın gələcəkdə yeni nəsil təyyarə mühərriklərinin istehsalında tətbiqi gözlənilir.
Ruslan MƏMMƏDOV
